Basel, Universitätsbibliothek, D III 14
Creative Commons License

Kristina Domanski, Universitätsbibliothek Basel, Transkriptionen mit Beat von Scarpatetti, 2025.

Titolo del codice: Medizinische Sammelhandschrift
Supporto materiale: Pergament, unterschiedlicher Grösse und Qualität, teilweise Löcher
Dimensioni: 174 Blätter, zwei Hauptteile (codicologische Einheiten)
Formato: 22 x 15,5 cm
Numerazione delle pagine: Moderne Bleistiftfoliierung 1-174, vorne und hinten je ein modernes rötliches Pergament-Bl., nicht gezählt
Composizione dei fascicoli: V10 + 12 IV106 + III112 + 2 IV128 + (IV-2)140 + 4 IV172 + I174; Lagenzählung 18v128v am Ende der Lagen, kleine römischen Zahlen zwischen Punkten, teilweise abschnitten (18v = ii, 26v = iii... 128v = xvi), im 2. Teil eine Lage verbunden (157164, gehört nach fol. 148)
Condizione: keine Besonderheit
Disposizione della pagina: Schriftraum 17,5–18 x 12 cm; eine Spalte, (1v6v: zwei bzw. vier Spalten); 36 Zeilen (1v18v), dann 31–33 Zeilen, 135r140v: 36–38 Zeilen, ab fol. 141: 33–37 Zeilen, Perforierung an den Seitenrändern (ein oder zwei Reihen) vielfach erhalten.
Aggiunte:
  • Spiegel: Pergament-Fragment 1. Hälfte 14. Jahrhundert (Gerichtsprotokolle, genannt: 'ecclesia de Krispingen', 'Wilhem de Gundolzheim', 'Otto de Sulzbach'),
  • fol. 1r: Salomo; Salomon per serapionis iij f debet; Notizen in Hebräisch (nicht entziffert)
  • auf dem Rücken altes Pergamentschild mit Signatur Antidotarius magnus Galieni s[ecundum] or[dinem] alpha[beti] cet[er]a qu[e] in fine libri a l 9 (Philipp Schmidt: Die Bibliothek des ehemaligen Dominikanerklosters in Basel, Basler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde 18 [1919], S. 160–243, S. 233, Nr. 399).
Legatura: 14. Jahrhundert (?), Halbband, Rücken mit modernem braunem Schweinsleder bezogen (Reparatur 1951, Ergänzung eines Vorsatzblattes vorn und hinten); Spuren von vier nach hinten greifenden Langeriemenschliessen (2 vorn, je oben und unten); ehemals Catenatus (Spuren am vorderen Deckel unten).
Origine del manoscritto: unbekannt. Eschers Zuordnung zum Skriptorium des Benediktinerklosters Engelberg aufgrund eines stilistischen Vergleichs der Initialen mit dem von ihm vorgeschlagenen Codex 14 der Stiftsbibliothek Engelberg überzeugt nicht. Auch die Notizen auf fol. 1r, die auf den zeitgenössischen Buchhandel hindeuten, und die spätere Zugehörigkeit zur Bibliothek der Dominikaner in Basel bestätigen diese These nicht. Die Zuordnung von KramerScheidt, S. 109, zum Skriptorium des Benediktinerklosters Einsiedeln, um 1190, bleibt ohne weitere Begründung. Die Rezeptfolge im Antidotarium magnum, der Händewechsel auf fol. 11v zusammen mit der Veränderung des Ausstattungskonzeptes (12r134r) legen einen Wechsel der Vorlage nahe.
Provenienza del manoscritto: Dominikanerkonvent Basel, fol. 174v: Iste liber est fratris predicatorum basiliensis., darunter Inhaltsangabe von der gleichen Hand: hic continentur Antidotarius magnus Galieni s[ecundum] ordine[m] al[phabeti]/ Item liber Elephantiae/ Item liber podogre/ Item de potionibus/ Item liber medicinalis s[ecundum] ordine[m] alpha[beti]/ Docens antidota enplastra unguenta etc.
Bibliographie:
  • K. Domanski, Remedies, Healing and Salvation. The Antidotarium Magnum in Basel and its pictorial narratives, in Vorbereitung.
  • K. Escher, Die Miniaturen in den Basler Bibliotheken, Museen und Archiven, Basel 1917, Kat.-Nr. 38, S. 44–45.
  • G. Goldschmidt, D III 14, in Beschreibungen: Abteilung D: Medizinische Handschriften [hand- und maschinenschriftliche Handschriftenbeschreibungen], Universitätsbibliothek Basel, Basel o. J. [1941], S. 1–27.
  • M. H. Green, The Antidotarium magnum: A short description, revised: 16 September 2019, S. 1–10, S. 9, Nr. 3, online
  • A. Kramer – K. Scheidt, Die Handschriften des 'Antidotarius magnus', Sudhoffs Archiv 83.1 (1999), S. 109–116.
  • A. Lutz, Der verschollene frühsalernitanische Antidotarius magnus in einer Basler Handschrift aus dem 12. Jahrhundert und das Antidotarium Nicolai, Die Vorträge der Hauptversammlung der Internationalen Gesellschaft für Geschichte der Pharmazie e. V. während des Internationalen Pharmaziegeschichtlichen Kongresses in Dubrovnik, 26. – 31. August 1959, Stuttgart 1960, S. 97–133.
  • A. Lutz, Initialen aus dem 'Liber Antidotarius Magnus', Basel 1979.
  • M. Steinmann, Zusätze zu D III 14, in Beschreibungen: Abteilung D: Medizinische Handschriften [hand- und maschinenschriftliche Handschriftenbeschreibungen], Universitätsbibliothek Basel (Basel o. J.) 1f.
Online:
Unità codicologica: Teil I (1r-140v)
Datazione: 12. Jahrhundert, 2. Drittel(?)
Tipo di scrittura e mani: frühgotische Minuskel: eine Hand 1v11v, 135140 sowie bei Korrekturen, 12r134v, mehrere Hände; 12. Jahrhundert (2. Drittel?).
Decorazione:
  • rote Überschriften und Majuskeln
  • rote und grüne Majuskeln (7v8v, 135r136r)
  • Antidotarium magnum (9r134r): rot und grün gestaltete Überschriften in Auszeichnungsschrift sowie eine grossformatige Initiale (8–21 Zeilen) bei Beginn einer neuen alphabetischen Sektion, rote oder grüne Ziermajuskeln unterschiedlicher Schriftformen am Beginn jedes Rezeptes. Die 22 Initialen (A: 9r; B: 19r; C: 21v; D: 28v; E: 37v; F: 51v; G: 55r; H: 58r; I: 58v; K: 60r; L: 62r; M: 63v; N: 83r; O: 84r; P: 91r; Q: 104r; R: 104v; S: 106r; T: 109v; U/V: 121r; X: 130v; Y: 130v), laviert und teilweise mit Deckfarben koloriert. Die aus Ranken gebildeten Initialen zeigen diverse florale, zoomorphe und anthropomorphe Motive sowie figürliche Szenen. Neben christlichen Autoritäten und Heiligen (E: Prophet Esdra mit Salbgefäss; O: Cosmas und Damian, P: Apostel Paulus notiert ein Rezept, U/V: Allegorie der virtus Dei) werden Behandlungen und die Zubereitung von Heilmitteln gezeigt (H: Zubereitung einer decoctio, I, P: Mörsern pflanzlicher Zutaten mit einem Pistill, K: Melken einer Drachin, M: Behandlung einer Beinwunde; Q: Anwendung von Schröpfhörnern, R: Abwiegen von Zutaten mit einer Balkenwaage, T: Zerschneiden von Schlangen).
Aggiunte: Im Antidotarium magnum (z. B. fols. 28r, 37r, 54r) nachgetragene Rezepte im Freiraum am Ende einer Sektion (12. – 13. Jahrhundert), Zusätze und Hinweise am Rand (13. – 15. Jahrhundert).
Contenuto:
  • 1-134
    • (1va-6vb) Glossare zur materia medica
      • (1v-3v) griechisch – Latein, arsenicon – auripigmentum (Goldschmidt verweist auf London, BL, Ms Royal 12 E VIII, fol. 122v–124r; vgl.: Warner G.F. – Gilson J.P., Catalogue of Western Manuscripts in the Old Royal and King’s Collections, British Museum, 4 Bde., London 1921, 2, S. 52f.)
      • (3vb-5vb) arabisch – Latein, Deheb – aurum
      • (5vb-6vb) griechisch – Latein, Anacardi – Castaniola
      • (3va) Magisches Quadrat mit lateinischem Palindrom: Sator – arepo – tenet – opera – Rotas (R. M. Sheldon, The sator rebus: an unsolved cryptogram?, Cryptologia, 27.3 (2003), S. 233–287, (online; zur Verwendung der Formel in medizinischem Kontext: Green Monica H., The Trotula. A Medieval Compendium of Women's Medicine, Philadelphia 2001, S. 35f., 221, Anm. 134.)
    • (7r-8v) medizinische Miscellanea (Goldschmidt S. 4–6)
      • (7r) >Pro Emorroidis optima et probata est triphera <
      • (7v-8v) Exzerpte eines Traktates zur Chirurgie Liber de chirurgia, Incipit liber de Chirurgia secundum ypocratem, (nicht identisch mit dem Werk Hypokrates', zitiert bei Fichtner G., CORPUS HIPPOCRATICUM. Bibliographie der hippokratischen und pseudohippokratischen Werke, zusammengestellt von Gerhard Fichtner †, weitergeführt durch die Arbeitsstelle „Galen als Vermittler, Interpret und Vollender der antiken Medizin [Corpus Medicorum Graecorum]“ der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, Version 2022/12, Nr. 87, online
    • (9r-134r) Antidotarium magnum Aurea alexandrina faciens ad reuma capitis , 134r: Yera pigra laxatiua, Buchstabe Z fehlt.
      • (9r) Avrea alexandrina faciens ad revma capitis cvius dolorem sedat oculorum lacrimas stringit, dolorem dentium aufert, non solum bibita, sed etiam superposita Momentanee epilempsie subvenit, maniam compescit et omnibus cephalicis causis prodest. Tussientibus, tisicis, suspioriosis [sic] cardiacis, sanguinem uomentibus, per anagogem (erg.: id est uomitum) vel diabrosin (erg.: id est resudatio), mirabiliter auxiliatur, facit etiam paraliticis et ad omnem lateris renumque dolorem. Lapides frangit, stranguriam et dissuriam dissolvit, ab omnibusque uiciis matricem curat, cottidianam tercianam quartanam ante horam accessionis sumpta amputat qui huius antidoti potione usus fuerit non apoplexia neque coli dolore tempabitur, Recipit
      • (19r) Blanca maior vtilis cephalaricis et oculorum doloribus et sanguineis tumoribus, lippis optime facit, contra omniam que turbant fantasiam rationem et memoriam, paraliticis, ydropicis et spleneticis singulariter medetur, Recipit … Edition: Kathleen Walker-Meikle, Antidotarium magnum – Sample content list, St John’s College Cambridge Ms G.4, 8 May 2014.
      • (21v) Cephalicon magnvm Galieni quod facit contra omnia uicia capitis, lacrimas stringit, paralisin oculorum, labiorum et lingue emendat, debilem stomachum confortat, cardiacem et arteticem et podagricis peculialiter subuenit, tipicis frigoribus prodest, Recipit
      • (28v) Diamargariton magnvm et preciosvm, quod facit ad omnes infirmitates cordis et distemperantiam stomachi fastidium aufert, digestionem procurat, asmaticis, ptisicos, dipnoicis et eos qui ex longa infirmitate extenuati sunt, resumit sepius maleficientes et subito deficientes tanta celeritate releuat ut mirabile sit, Recipit
      • (37v) Esdra magna quam Esdras propheta in babilonia, cum in exilio positus esset, composuit contra omnes corporis molestias, facit maniacis cum sapa vel cum aqua calida sumpta, melancolicis cum apozimate gentiane, epilenticis cum decoctione castorei, dolori capitis cum careno et farina ordei ammixta fronti superponitur, ad dolorem et putredinem aurium cum sapa aliquantulum instillatur, ad lacrimas oculorum cum uino calido datur, mixta cum bolo armenico, croco et farine uentose equo pondere et suco perditiali soluta fronti per VII dies supersternitur, dolentibus superposita prodest, ad uvam demersam cum aqua calida gargarizata medetur, ad squinantiam cum sapa gargarizata prodest, ragadias labiorum sepius inuncta sanat, anhelosos et vetustate tussientibus cum ydromelle bibita, emoptoicos, empicos et ptisicos cum amili uire accepta, cardiacis cum aceto, dolorem et inflationem stomachi et epatis cum apii decoctione dragaganti, yctericos cum uitice apozimate, spleneticis cum mulsa, yliosis, nefreticis et calculosis, cum citis (?) semine et milio solis uire oblata subuenit, dissuriam et stranguriam cum apii decoctione accepta soluit, paraliticis, arteticis, et sciaticis cum lilifagi calamentis apozimate bibita prodest, ad dolorem post partum et addure parturientem cum artemesie suco soluta et sub umbilico inuncta operata potenter, podagricis cum uino dulci sumpta, et cum oleo rosato soluta patientique loco illincta medelam infert ad lepram albam cum uino dulci, cottidianariis et qu[artanariis] cum calida, ad morsum serpentis vel alicuius reptilis proprie (erg.: iatrizat id est medetur), et morsibus, inposita opem preparat et fluxo sanguinis prodest, Recipit … vgl.: Lutz, Initialen 1979, S. 10
      • (51v) Fylantropos magnvm qvod facit ad enfraxin epatis et splenis dolorem ylii cum diagridii scrupuli ii et euforbii scrupulus i semel datum emendat nefreciem et stranguriosis subuenit, calculos in renibus et uesica potenter frangit et fractos sine periculo expellit, Recipit
      • (55r) Gyficonhermon agrestis, yeraticon id est mercvrio sacratum appellatur, qua Recipit ycosetaidi id est de xxvii specie conficitur secundum morem antiquorum in apoleis pileis, id est subterraneis speluncis, ornatis lauro et bene redolentibus floribus mense aprili, cum sol in ariete fuerit, ita (erg.: tamen) vt per vii dies purificetur locus a puero (il: virgine) in uestibus albis, uocalia uocante et artifice, cythara, lira et phistula secundum musice dulcedinem et pietatem (korr: tizante) ibique in mortario conditum per illos vii dies ab temporis custodiantur et expletis vii diebus uase uitreo conditum usui reservetur, facit enim ad simphitos id est ad eos quos immundus spes prosequitur lunaticos certo lunari tempore est, spuma tauri sumptum liberat, illis uero qui per sompnum aut timore aut incubo grauati fuerint et dormire timuerint linteo inductum fronti et timpori similis immodum corone circonligatum timorem aufert, et iminentem pressuram prohibet, non dormientibus, somnium preparat fronti illinctum dolorem capitis et oculorum emendat reumatismum in torace habentibus et ex catarro tussientibus, gargarizate ad hibitum siue potiu datum subvenit et si faucibus illinctum fuerit reuma constringit, omnia uicia mulieris que etiam (?) siue per humorem siue per uiscositatem contingunt extirpat, Recipit … vgl.: Lutz, 1959, S. 106f.
      • (58r) Harteriaca Galieni, faciens ad tussem et faucium asperitatem, raucedinem exptisica passione factas, vel natas et sanguinis reiectiones emendat, Recipi
      • (58v) Igia id est sanitas que inuenta est apud romanos, optima ad suspiriosos nam, qui ea usus fuerit a malis aquis et sordidis nebulis illesus existet, facit enim cephalaricis et emigranicis et super cilii dolorem, oculorum dolorem, dentium et gingiuarum reumatismum, squinantiam in ore retenta gargarizata seu sumpta peculialiter medetur, asmaticis tussientibus et ptisicis opitulatur, dolorem stomachi curat, fastidium aufert, uomitum abstinet, empicis et pleureticis que admodum cephalaricis proficit medicamen est epaticis, spleneticis et yliosis subuenit, ydropicis et quibus, pingues et crudi humores per interanea uagando tormentum prestant, auxiliatur nefreticis et colicis dolorem mitigat, fluxus omnes sistit, podagricorum molestias ex frigido factas temperat, statim enim cum bibitum fuerit, sudorem provocat, Recipit
      • (60r) Kartarticum cotinum quod c(erg.: oleram) recipit, naturaliter purgat epaticis, spleneticis ydropicis, mirabiliter subuenit nefreticis et sciaticis, optimum est, Recipit
      • (62r) Litotripon magnum, faciens ad (erg.: in)digestionem stomachi et frigidorem yliorum lumborumque, dolorem compescit, lapides in renibus et uesica potenter frangit, et inde mirabiliter expellit, stranguriam et dissuriam sine mora soluit, Recipit … Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 12).
      • (63v) Metridatum magnum, faciens ad omnes passiones uirorum et mulierum sumptum in modum fabae aegiptiacae ante prandium, siue ad m(erg.: an)sionem, epilenticis, maniacis, fantasticis et timidis mirabiliter prodest, cephalaricis, emigranicis dolorem ylii patientibus lacrimantibus ad omnia capitis (erg.: vel aurium) uitia subuenit, dentibus dolentibus palato ad omnia uitia subuenit, tussillarum medetur, squinantiam soluit, appopleticis cum cerusa [=cerula?] facit tussientibus, asmaticis, emopt[o]cis, peripleumonicis et omnibus doloribus, que intra corporibus humida sunt, succurrit, scialiacis, dissintericis et lientericis optimum est, tenasmos sine spasmo patientes, et paraliticis absque mora (erg.: curat), diafragmaticis, autem ypocondrii renibus et uesice opitulatur, calculos frangit, menstruam provocat, omnia vitia matricis excludit, arteticis, sciasim patientibus, (am Rand erg.: podagricis) et ydropicis singulare presidium est, venena reprimit, uenenatos morsus seu rabidi canis vel cuius libet reptilis animalis inpositum sive bibitum cum amiratione magna emendat, cottidianarios, quartanarios veros et nothos enim cottidianos vel tercianos empriteos expellit, ad omnes incertas passiones et erraticas seu ad omnes morbos, qui noticie medicorum occulti sunt, est mirabile, propterea omnis medici sapientes macedonis uoluerunt esse caput omnium antidotorum quia maior est efficatia quam laus, Recipit
      • (83r) Nefrocatarium expertvm yliosis quibvs urina tenetur, si cum apozimatum mili[o] solet admodum auellane sumatur de renibus et uesica lapidis potenter extollit, cum apozimate saxifrage sumptum menstruis imperat, cum decoctione artemisie et coli tumorem sedat, Recipit
      • (84r) Opopira magna, quam sanctissimi viri Cosmas et Damianus dictauerunt, guttamque oculumque, labia et linguam distemperat, ut recte sermonem qd (erg.: non) proferat aut non loquatur, perculiariter curat, et paralisi gutturis, brachii, manuum, crurum, pedum ac totius corporis optime medetur cum apozimate saluie, costi atque castorei, contractioni neruorum subuenit, epilempicis, melancholicis, maniacis cum decoctione thuris masculi auxiliatur, tussentibus et omnibus doloribus pectoris et stomachis cum decoctione calamentis et cimini, epaticis cum apozimate apii, eupatorii, spleneticis cum decoctione caparis et absinthii, pleureticis cum apozimate ysopi et pul[e]gii, yliosis cum decoctione yris et macedonici, calculosis cum decoctione saxifrage et ozimi, colicis cum decoctione polipodii et parthenotidos, tipice febrientibus cum apozimate pigani, strucii et pyretri prodest et ad alias multas passiones corporis facit, Recipit … (Edition: Daems, Willem F., Ledermann, François, Die opopira magna, ein pharmazeutisches Präparat aus dem Antidotarius magnus", Gesnerus. Swiss Journal of the history of medicine and sciences 44 (1987), S. 177–188).
      • (91r) Pauli apostoli antidotvm peculiare maniacis, melancholicis maxime epilenticis tremulosis cum decoctione thuris masculi aut costi amari potatum, paraliticis tremulosis cum decoctione castorei et lilifai sumptum expertum est, et ad omnia que frigida uirtute capiti nocent mirabiliter constat, asmaticis, peripleumonicis ex catarro prodest ad dolorem et frigiditatem stomachi cum apozimate yris et pulegii medetur, ydropicis et ad debilitatem lumborum cum decoctione asari, apii, siue macedonici auxilium infert, tipicis passionibus cum calamintis seu cardamimomi bibitum subuenit, matricum causas cum calami aromatici, storacis siue periclinemos decoctione medetur et ad multa alia optime facit, Recipit … (Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 14)
      • (104r) Quadrimerum expertum ad asmaticos et ex catarro tussentibus, ad stomachi frigiditatem et dolorem digestionem procurat et debiles renes releuat, Recipit (Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 10)
      • (104v) Rosata antiqua que facit ad febrem stomachi et fastidivm cardiacis et uomitibus subuenit, pulmonem recreat et eos qui de longa egritudine extenuati sunt replet: Recepit rose uncias viii, cinamomi, croci. ana unc. vi, galange. liquiritiae, leuistici, dendrolibani (erg.: id est rosmarinum) omnium iiii unc. ii gariofili, spicae, costi et zedoariae, zinziberis, piperis, cardamomi, apii, aquae roseae, confitae omni. x unc. i tipabiri, semi unciam, mellis quod sufficit, datur in modum castaneae cum aqua frigida … (Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 16)
      • (106r) Sotira magna, que salvatrix interpretatur, sicut aqua mulsa bibatur, capitis dolorem antiquum tollit, siluestrem frenesim placat, epilenticis et melancolicis aurium, oculorum, dentium doloris mirifice sanat, et mulieris lacte soluta et per aurem iniecta cum tempore sumpta dispnoicis et asmaticis medetur, tussem antiquam et recentem soluit, stomachum uomentem et desingultu et dolorem laborantem sedat, peripleumoniam et pleuresim epatisque tensiones deponit, yctericos et habundantiam fellis rufi purgat et ad pristinum colorem reuocat, sanguinis fluxum cum oximelle sumpta vel decoctione poligonie sive plantaginis sistit, fluxus venit abstinet brachiorum et coxarum dolorem cessat, et eis qui ex dolore dormire nequeunt mirificem somnum inducit, arteticis, sciaticis et podagricis necessario datur ad serpentium morsus cum mulsa propinata prodens, quartanariis est utilis si ea propter longam egritudine utantur, Recipit
      • (109v) Tyriaca magna quam Galienes conposuit, optime facit passionibus grauissimis totius humani corporis, epilenpicis, apopleticis, scotomaticis, cephalaricis et emigranicis prodest, ad raucedinem uocis et constrictionem pectoris optima est, artericis, asmaticis, emoptoicis, yctericis, ydropicis, peripleumonicis, yliosis, intestinis, uulneris habentibus, nefreticis, colicis, calculosis et arteticis subuenit, menstruationis educet, mortuum pecus expellit, lepras uarias frigidores periodicas et cunctas inuertatas passiones emendat, maximeque contra omnia uenena et serpentium morsus omniumque reptilium ualet, sed etiam diuersa eius dosis pro diuersa qualitate et quantitate unius cuius que passionis que infine scribitur omnem defectionem sensuum releuat, cerebrum, cor, epar et stomachi confortat, totumque corporis custodit incorruptum, Recipit
      • (121r) Virtus Dei, optima cephalarigicis, emigranicis, paraliticis et ad stomachi dolorem et debilitatem cardiacis et liptomiam patientibus remedium est, renium dolorem placat, urinam prouocat, et super fluentem menstruam sistit, Recipit
      • (130v) Xireon quod facit ad dentes lapsos et ad reumatizantes ginguiuas. Recipit: galange, piretri, aynanti, zinziberis, costi, cinamomi, sipie ossis, stipteae, sisti, spice, gariofili, saliunce, tartari, coleme omnium xiiii unciam, i mellis quod sufficit, frica dentes et ginguiuas (Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 18)
      • (130v) Yera fortissima Galieni, que facit epilenticis, cephalaricis, scotomaticis, melancolicis, appopleticis, paraliticis et qui maniam patiuntur, alopiciacum, litargicum et qui per somnum meditantur mortem, ad aurium auditus, ad oculorum passiones, fauces et arterias purgat, dentium dolores compescit, claram reddens uocem facit, asmaticos, orthopnoicos et longinquas egritudines sanat, pleureticis, colicis, ciliacis, dissintericis medetur, nefreticos et sciaticos releuat, quartanarios et emitritaicos adiuuat, febres omnes auertit, alphas zermosos et elefantiosos purgat, uenenis obsistit, cancronosis proficit, et mulierum uitias emendat, Recipit … (Transkription: Lutz, Initialen 1979, S. 18)
  • 135r-140v medizinische Traktate und Exzerpte (ausführliche Transkriptionen der Initien bei Goldschmidt, S. 13–25), z.B.:
    • (135r-136r) >Liber elefantie< Vtile est medico qui vult perfectus esse in malis super fluitatibus cognoscentis studia que ex quatuor naturis calido scilicet (nicht identisch mit Traktat des Constantinus Africanus, vgl.: Constantine the African, Tratado médico de Constantino el Africano – Constantini Liber de Elephancia, ed. A.I. Martin Ferreira, Valladolid 1996, S. 74, 54).
    • (136r-137r) >liber podagrae< Podagre dolor pedum continuus cum nervorum tetano et punctura nascens
    • (137r-137v) >Scientia incipit potiones dande< Si quis dare vel accipere potionem laxativam seu et enim nan laxative sicut opiate
    • (137v) >Verba ypocratis<
    • (137v-140v) >Incipit liber de catarricorum virtute<
Unità codicologica: Teil II (141r-174v)
Datazione: Anfang 13. Jahrhundert
Tipo di scrittura e mani: frühgotische Minuskel: mehrere Hände, 13. Jahrhundert
Contenuto:
  • 141r-174v Antidotarium Antidotum probatum epilenticis, paraliticis, lithargicis …–… Xersen id est sine nomine facit periodicis. (Goldschmidt, S. 25).