<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_zhl-P0013-2-1"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/zhl/P0013-2-1">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title><persName role="author" key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</persName></title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Widmer</persName>
						<date when="2014-05-28">28.05.2014</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="copyright">
					<licence>
						<p>Mit freundlicher Genehmigung des <orgName>Urs Graf Verlag, Dietikon</orgName>. Das Copyright an der Handschriftenbeschreibung liegt beim Verlag.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<bibl>PDF vorhanden</bibl>
				<msDesc xml:id="zhl-P0013-2-1" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Luzern</settlement>
						<repository>Zentral- und Hochschulbibliothek</repository>
						<idno>P 13 fol.:1</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title><persName role="author" key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</persName></title>
						<origPlace>Oberrhein</origPlace>
						<origDate notBefore="1338" notAfter="1338">1338</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<msItem>
							<locus from="V1r" to="V1v">Ar-v</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1r" to="1r">1ra-rb</locus>
							<title>Index.</title>
							<rubric>Incipit tabula primi voluminis</rubric><note>.</note>
							<incipit rend="dots-after">Secundum Augustinum xix libro De civitate dei ordo est parium dispariumque</incipit>
							<note>Bricht auf <locus from="1r">1rb</locus> unten ab.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1v">1va</locus>
							<note>Nachtrag</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1v">1vb</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2r" to="4r">2ra-4rb</locus>
							<title>Index.</title>
							<rubric>Incipit tabula primi voluminis speculi hystorialis</rubric><note>.</note>
							<incipit rend="dots-after">Secundum Augustinum xix libro De civitate dei ordo est parium dispariumque</incipit><lb/>
							<bibl><hi rend="small-caps">Vincentius Bellovacensis</hi>, Speculum quadruplex, Douai 1624, Bd. 4, S. d2v-d8r.</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="4v" to="286r">4va-286ra</locus>
							<author key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</author>
							<title>Speculum historiale.</title>
							<note>Buch 1-8.</note>
							<rubric>Incipit speculum hystorie fratris Vincencii. Apologia totius operis</rubric><note>.</note>
							<rubric>De causa suscepti operis et eius materia</rubric><note>.</note>
							<incipit>Quoniam multitudo librorum et temporis brevitas</incipit>
							<explicit>ut machinis labefactis opifices diffugerint.</explicit>
							<msItem>
								<locus from="11v">11va</locus>
								<note>Buch 1: Capitula Speculi historialis</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="45v">45vb</locus>
								<note>Buch 2: Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="87r">87rb</locus>
								<note>Buch 3: Capitula, 
								<locus from="88v">88va</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="123v">123vb</locus>
								<note>Buch 4: Capitula, 
								<locus from="124v">124va</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="152r">152ra</locus>
								<note>Buch 5: Capitula, 
								<locus from="152v">152vb</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="170v">170va</locus>
								<note>Buch 6: Capitula, 
								<locus from="171v">171vb</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="201v">201vb</locus>
								<note>Buch 7: Capitula, 
								<locus from="202v">202vb</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="239r">239rb</locus>
								<note>Buch 8: Capitula, 
								<locus from="240v">240vb</locus>
								Text.</note>
							</msItem>
							<bibl><hi rend="small-caps">Vincentius Bellovacensis</hi>, Speculum quadruplex, Douai 1624, Bd. 1, Sp. 1-16; Bd. 4, S. alr-d2r, 1-271;</bibl>
							<bibl>Anna-Dorothee <hi rend="small-caps">Von Den Brincken</hi>, Geschichtsbetrachtung bei Vinzenz von Beauvais. Die Apologia Actoris zum Speculum Maius, in: Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 34 (1978), S. 465-499. Der Text entspricht der Douai-Version in 32 Büchern, Johannes Benedictus <hi rend="small-caps">Voorbij</hi>, The Speculum historiale: some aspects of its genesis and manuscript tradition, in: Vincent of Beauvais and Alexander the Great, hrsg. v. Willem Johan <hi rend="small-caps">Aerts</hi> u. a., Groningen 1986, S. 17f.</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="286r" to="286v">286rb-va</locus>
							<title>Oratio BMV et collecta</title>
							<incipit rend="dots-after">O intemerata</incipit>
							<note>für männlichen Sprecher.</note>
							<msItem>
								<locus from="286v">286va</locus>
								<rubric>Collecta</rubric><note>.</note>
								<incipit>Domine Ihesu Christe filii dei vivi</incipit>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="286v">286va</locus>
							<title type="desc">Schreibervermerk.</title>
							<incipit rend="dots-after">Iste liber est</incipit>
							<quote><supplied>radiert</supplied> Scriptus per manum <persName role="scribe">Hugonis de Tennach</persName>. Sub anno domini
								m° ccc° xxxv° iii.</quote>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="286v" to="N1v">286vb-Zv</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>Pergament</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount" n="288">288 Blätter</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="36.5 x 25.5-26 cm">36,5 x 25,5-26 cm</measure>
								</extent>
								<foliation>Blattzählung in der ersten Lagenhälfte <hi rend="italic">i-vi</hi>, meist beschnitten, sichtbar z.B. <locus from="13r">13r</locus>, <locus from="14r">14r</locus>, <locus from="16r">16r</locus> und <locus from="219r" to="222r">219r-222r</locus>. <locus from="60v">60v</locus> und <locus from="72v">72v</locus>
									<catchwords>Reklamanten</catchwords>, <locus from="72v">72v</locus> angeschnitten. Neuere Foliierung: A. 1-286. Z.</foliation>
								<collation>Lagen: 23 VI<locus from="276v" rend="sup">276</locus> + V<locus from="286v" rend="sup">286</locus>. Das erste Blatt der ersten Lage ehemals als Spiegelblatt in den Deckel geklebt, <locus from="1r">Bl. 1</locus>und <locus from="12r">Bl. 12</locus>mit Pergamentstreifen zusammengeklebt. Lagenzählung am Schluss der Lagen, z. T. beschnitten, sichtbar: <hi rend="italic">6</hi> (<locus from="72v">72v</locus>) - <hi rend="italic">21</hi> (<locus from="252v">252v</locus>).</collation>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="2 4" writtenLines="46">Tintenliniierung, Schriftraum <measure type="written">26 x 16,5</measure>, zweispaltig (7,5), Capitula zu Beginn der einzelnen Bücher vierspaltig (3-3,5), 46 Zeilen.</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="1">
							<handNote script="textualis">
								<p>Textualis von der Hand des <persName role="scribe">Hugo von Tennach</persName>.</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote>Rubriziert, rote Überschriften. Über dem Schriftspiegel rote Kopftitel sowie Buchzählung in Blau und Rot. 1-2zeilige rote und blaue Lombarden, die zweizeiligen mit braunrotem oder rotem Fleuronné; zu Beginn der Capitula 3-5 drei- bis vierzeilige gleichgestaltete Lombarden, im Binnenfeld Fleuronné und teilweise Rosetten. Beim Index eine 5zeilige, zu Beginn des Textes der einzelnen Bücher 8-11zeilige rot-blau ornamental gespaltene Initialen, mit Fabelwesen und floralen Motiven in der Schaftaussparung, im Binnenfeld Fleuronné und teilweise Medaillons mit Fabeltieren oder Rosette in Rot, Braunrot, Weinrot und Grün, <locus from="4v">4va</locus> mit Wappen <heraldry>Bebelnheim</heraldry>; 1-3seitige rot-blaue Fleuronnéstäbe, mit Rosetten und Medaillons mit Fabeltieren und Blumen in gleicher Gestaltung, <locus from="4v">4va</locus> von Eichel und Eichenblättern gekrönt.</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Korrekturen des Schreibers, z. B. <locus from="57v">57va</locus>, <locus from="98v">98va</locus>, <locus from="142r">142ra</locus>, <locus from="215v">215v</locus>. Korrekturen <date>14./15. Jh.</date>, z. B. <locus from="61r">61rb</locus>, <locus from="155v">155va</locus>, <locus from="181r">181rb</locus>, <locus from="219r" to="219v">219rb-va</locus>. Notazeichen. Handweiser, z. B. <locus from="7r">7rb</locus>, <locus from="226r">226rb</locus>, <locus from="255v">255va</locus>. Fratzen, z. B. <locus from="48r">48ra</locus>, <locus from="154r">154rb</locus>, <locus from="283r">283ra</locus>. <locus from="1v">1va</locus> Informationen zum Autor, <date>17. Jh.</date></additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1750" notAfter="1799">
								<p>Mit braunem <material>Leder</material> bezogene <material><locus from="Vorderseite">Pappdeckel</locus></material>, <date>2. Hälfte 18. Jh.</date> Blau-weisse Kapitale. <locus from="Schliessenseite">Schnitt</locus> rot-blau gesprenkelt. Spiegel- und Vorsatzblätter (<locus from="V1r">A</locus>, <locus from="N1r">Z</locus>) Papier; das graue Marmorpapier der Spiegelblätter auch auf <locus from="V1r">Ar</locus> und <locus from="N1v">Zv</locus> geklebt. <locus from="1r">Bl. 1</locus>Spiegelblatt eines älteren Einbandes, vermutlich eines Kettenbandes, nach den Beschädigungen von <locus from="1r">Bl. 1</locus>und den Rostspuren auf <locus from="2r">Bl. 2</locus>. Zwei nach vorn greifende neue Kantenschliessen mit Messingteilen. <locus from="Buchrücken">Lederrücken</locus> mit Goldprägung und rotem Titelschild <hi rend="italic">Speculi historialis Ms.</hi>, darunter <hi rend="italic">Pars I</hi>.</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p>Von <persName role="scribe">Hugo von Tennach</persName> im Auftrag des <persName role="purchaser">Petrus von Bebelnheim</persName> geschrieben und <locus from="286v">286va</locus> auf das Jahr <date>1338</date> datiert.</p></origin>
						<provenance><p>Das vierbändige <rs type="title">Speculum historiale</rs> (erhalten sind die Bände 1, <ref type="mss" cRef="zhl-P0013-2-3">3</ref> und <ref type="mss" cRef="zhl-P0013-2-4">4</ref>, P 13 fol.:1, 3, 4) gehörte <persName role="purchaser">Petrus von Bebelnheim</persName> († 1353), Kanoniker des Basler Hochstifts und Probst von <placeName>St. Martin in Colmar</placeName>, <ref type="mss" cRef="zhl-P0013-2-4#371v">P 13 fol.:4, 371va</ref> und <ref type="mss" cRef="zhl-P0013-2-4#378r">378rb</ref>: <hi rend="italic">Iste liber est Petri de Bebelnhein</hi>… Zu <persName role="purchaser">Petrus von Bebelnheim</persName> siehe <bibl>Helvetia sacra I, 1, S. 246, 312;</bibl>
								<locus from="4v">4va</locus> sein Wappen in der Initiale, <bibl>Julius <hi rend="small-caps">Kindler von Knobloch</hi>, Der alte Adel im Oberelsass, Berlin 1882, S. 10f., Abb. 12</bibl>. Die Bände wurden <date>1420</date> vom elsässischen <placeName>Kloster Pairis OCist</placeName> an das <placeName>Kloster St. Urban</placeName> verpfändet. Band 2 wurde <date>1513</date> beim Klosterbrand zerstört, <bibl><hi rend="small-caps">Seemann</hi>, Chronik, S. 69</bibl>. <locus from="5r">5r</locus>
								<hi rend="italic">Monasterii sancti Urbani, 1504</hi>, möglicherweise von der Hand des Priors <persName>Jacobus Stral</persName> († <date>1517</date>). </p></provenance>
						<acquisition><p><locus from="1r">1r</locus> Stempel 3 <stamp><hi rend="italic">Kantonsbibliothek Luzern</hi></stamp>, <date>19. Jh.</date> Im <ref type="mss">Bibliothekskatalog von 1661</ref> verzeichnet: S. 267 <hi rend="italic">Fratris Vincentii Speculum historiale 3 Tomi in 3 voluminibus in fol. Ms. in pergameno an° 1339</hi>. Im <ref type="mss">Bibliothekskatalog von 1730</ref> verzeichnet: 75r <hi rend="italic">Vincentii Belloacensis speculum historiale Ms. volumina 3, fol.</hi></p></acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl><persName>Bretscher-Gisiger Charlotte / Kamber Peter / Mangold Mikkel</persName>, Katalog der mittelalterlichen Handschriften des Klosters St. Urban, Dietikon-Zürich <date>2013</date>, S. 99-100.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Liebenau</hi>, Stiftsschule, S. 23, S. 183f. (Abdruck des Vertrages mit dem Kloster Pairis);</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Schmid</hi>, Miniaturen, S. 19-21, Taf. 24;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Kaufmann</hi>, St. Urban, S. 180;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Beer</hi>, Beiträge, S. 26f., 35f., 108f., Abb. 45;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Reinle</hi>, KDM Luzern 5, S. 427;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria 9, S. 89f.; 8, S. 66, Anm. 24;</bibl>
							<bibl><abbr>CMD-CH 2</abbr>, Nr. 451;</bibl>
							<bibl>Marie-Christine <hi rend="small-caps">Duchenne</hi> u. a., Une liste des manuscrits du Speculum Historiale de Vincent de Beauvais, in: Scriptorium 41 (1987), S. 292;</bibl>
							<bibl>Sankt Urban 1194-1994, S. 162.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
