<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_zhl-0043_Kamber"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/zhl/0043/Kamber">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title><persName role="author" key="pnd_119238683">Nicolaus de Lyra</persName>; Biblia sacra</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Marina Bernasconi</persName>
						<date when="2020-03-19">19.03.2020</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by-nc-nd">
					<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/">
						<p>Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<bibl>PDF vorhanden</bibl>
				<msDesc xml:id="zhl-0043_Kamber" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Luzern</settlement>
						<repository>Zentral- und Hochschulbibliothek</repository>
						<idno>Msc. 43. fol.</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title><persName role="author" key="pnd_119238683">Nicolaus de Lyra</persName>; Biblia sacra</title>
						<origPlace>Engelberg (?)</origPlace>
						<origDate notBefore="1460" notAfter="1462">1460-1462</origDate>
					</head>
					<msContents>
							<msItem>
								<locus from="2r">2ra</locus>
								<title>Inhaltsübersicht.</title>
								<note>Nachtrag. <quote>Tercius regum 1. Quartus regum 2. Textus 3<hi rend="sup">i</hi> libri regum 3. Textus 4<hi rend="sup">ti</hi> libri regum 4. Paralipomenon 1 5. Paralipomenon 2 6. Machabeorum 1 7. Machabeorum 2 8</quote>.</note>
							</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2r" to="8v">2rb–8v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="9r" to="116v">9ra–116vb</locus>
							<author key="pnd_119238683">Nicolaus de Lyra</author>
							<title>Postilla litteralis.</title>
							<note>III–IV Rg.</note>  
							<incipit>Et rex David senuerat. In precedentibus actum est de regno Israhel unico, hic consequenter agitur de regno eius diviso</incipit>
							<explicit><note><locus from="72r">72rb</locus></note> solvantur per regulas superius datas.</explicit> 
							<finalRubric>Explicit postilla tercii libri Regum edita a fratro Nicolao de Lyra de ordine fratrum minorum. Anno domini m cccc lx scripta et finita in profesto sancti Pelagii martiris etc.</finalRubric>
							<note>[27. Aug. 1460].</note>
							<msItem>
								<locus from="72v">72va</locus> 
								<note>IV Rg.</note>
								<incipit>Prevaricatus est. Postquam actum est de tercio libro de regno bipartito</incipit>
								<explicit>disponens omnia suaviter. Cui est honor et gloria in secula seculorum. Amen.</explicit> 
								<finalRubric>Explicit liber 4tus Regum in profesto sancte Verene virginis anno domini m° cccc lxi</finalRubric> <note>[31. Aug. 1461] .</note>
							</msItem> 
						
							<note><abbr>RB</abbr> 5839f. (Hs. erwähnt in Suppl.). Text entspricht dem Druck: Nürnberg, Koberger, 3. 12. 1487 (<bibl><hi rend="small-caps">Hain</hi> 3167; <abbr>GW</abbr> 4289; <hi rend="small-caps">Gosselin</hi> 35</bibl>), Bl. oo10–xx1, ohne Additiones und Replicae. Zuunterst auf <locus from="116v">116vb</locus> <hi rend="small-caps">Siclus habet obulos</hi> 20, Numeri 3 (Nm 3,47).</note>
						</msItem>

						<msItem>
							<locus from="117r" to="184v">117ra–184vb</locus>
								<title>Libri Regum III et IV.</title> 
							<rubric>Incipit liber Regum tercius qui hebraica lingwa dicitur Malachim</rubric><note>.</note> 
							<incipit>Et rex David senuerat</incipit> 
							<explicit><note><locus from="152r">152ra</locus></note> iuxta omnia que fecerat pater eius.</explicit> 
							<finalRubric>Explicit liber primus Malachim qui est tercius Regum</finalRubric><note>.</note> 
							<msItem>
								<locus from="152r">152rb</locus>
								<note>IV Rg.</note>
								<incipit>Prevaricatus est</incipit> 
								<explicit>omnibus diebus vite sue.</explicit> 
								<finalRubric>Explicit liber secundus Malachim qui est quartus Regum</finalRubric><note>.</note>
							</msItem>
						</msItem>
							<msItem>
									<locus from="185r" to="188v">185r–188v</locus>
									<note>leer.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="189r" to="267r">189ra–267ra</locus>
									<title>Verba dierum.</title>
									<note>Prolog:</note> 
									<rubric>Incipit prefacio sancti Ieronimi prespiteri in libro Dabrem iamin, id est Verba dierum, quod est Paralippomenon</rubric><note>.</note>
									<incipit rend="dots-after">Eusebius Ieronimi Domnioni et Rogaciano suis in Christo salutem. Quomodo Grecorum hystorias magis inteligunt</incipit><lb/>
									<bibl><abbr>RB</abbr> 327.</bibl> 
									<msItem>
										<locus from="190r">190rb</locus> 
										<rubric>Explicit prefacio. Item alia eiusdem ad Cromacium episcopum super librum Paralippomenon</rubric><note>.</note>
										<incipit rend="dots-after">Si septuaginta interpretum pura
										<note><bibl><abbr>RB</abbr>328.</bibl></note></incipit>
										<finalRubric><note><locus from="191r">191rb</locus></note>
										Explicit prefacio. Incipiunt capitula libri Paralippomenon primum, de numero patrum priorum</finalRubric><note>.</note>
									</msItem> 
									<msItem>
										<locus from="191v">191va</locus>
										<note>Capitula:</note> 
										<incipit rend="dots-after">De numero patrum priorum ab Adam usque ad Iacob qui dicitur Israhel, &#x3e;primum&#x3c;. De numero patriarcharum duodecim vel genealogia cetera et stirps Israhel usque ad David regem, &#x3e;secundum&#x3c;</incipit> 
										<note>21 Kapitel, die nicht mit der folgenden Einteilung des Textes (Kap. 1–16, 18–30) übereinstimmen.</note>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus from="192r">192rb</locus>
										<note>I Par.</note>
										<rubric>Expliciunt capitula. Incipit liber Paralippomenon, id est Verba dierum</rubric><note>.</note>
										<incipit>Adam, Enoch, Mathusale</incipit>
										<explicit><note><locus from="225v">225vb</locus></note> sive in cunctis regnis terrarum. II Par.</explicit> 
										<finalRubric>Capitulum primum</finalRubric><note>.</note> 
									</msItem>
									<msItem>
										<locus from="226r">226ra</locus>
										<incipit>Confortatus est ergo Salomon</incipit>
										<explicit><note><locus from="266v">266vb</locus></note> cum eo et ascendat.</explicit>
										<finalRubric>Explicit liber secundus Dabreiamin id est Verba dierum, quem dicunt Paralipomenon</finalRubric><note>.</note>
									</msItem>
									</msItem>
						<msItem>
										<locus from="267r" to="274v">267rb–274v</locus>
										<note>leer.</note>
									</msItem>
								
									<msItem>
										<locus from="275r" to="332v">275ra–332va</locus>
										<title>Libri Macchabeorum.</title>
										<incipit>Et factum est postquam <sic>percucussit</sic>  Alexander</incipit> 
										<explicit><note><locus from="309r">309ra</locus></note> post patrem suum.</explicit>
										<finalRubric>Explicit liber Machabeorum primus. Anno domini m° cccc lxii vicesima secunda die Apprilis in profesto sancti Georii martiris eximii</finalRubric><note>.</note>
										<msItem>
											<locus from="309r">309rb</locus>
											<note>II Mcc.</note>
											<incipit>Fratribus qui sunt per Egiptum</incipit> 
											<explicit>Hic ergo erit consumatus.</explicit> 
											<finalRubric>Explicit liber Machabeorum secundus. Anno domini m° cccc lxii in profesto sancti Marci ewangeliste</finalRubric> <note>[24. Apr. 1462].</note>
										</msItem>
									</msItem>
										<msItem>
											<locus from="332v" to="333v">332vb–333v</locus>
											<note>leer.</note>
										</msItem>
										<msItem>
											<locus from="334r">334ra–vb</locus>
											<note>siehe Einband.</note>
										</msItem>
								
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="chart">
								<support>Papier, Wasserzeichen: <watermark>Ochsenkopf</watermark>, Bl. <locus from="2r" to="116v">2–116</locus>, <locus from="299r" to="310v">299–310</locus>, <locus from="334r">334</locus> <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi>, Wasserzeichenkartei Nr. 74973 und 75211</bibl>, Bl. <locus from="117r" to="164v">117–164</locus> ähnlich <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi>, Wasserzeichenkartei Nr. 74829 und 75537</bibl>, Bl. <locus from="165r" to="188v">165–188</locus> <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi>, Wasserzeichenkartei Nr. 74958 und 75282</bibl>, Bl. <locus from="189r" to="298v">189–298</locus>, <locus from="311r" to="335v">311–335</locus> <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi>, Wasserzeichenkartei Nr. 75133 und 75405.</bibl></support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount">333 Blätter</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="28.5 x 20.5–21 cm">28,5 x 20,5–21 cm</measure>
								</extent>
								<foliation><catchwords>Reklamanten</catchwords>. Zwei neuere Foliierungen, eine erste: A (2) – G (8). 1 (9) – 326 (334); die zweite, in der Literatur verwendete und für die vorliegende Beschreibung gültige: 1–335.</foliation>
								<collation>Lagen: (IV-1)<locus from="8v" rend="sup">8</locus> + 21 VI<locus from="260v" rend="sup">260</locus> + VII<locus from="274v" rend="sup">274</locus> + 4 VI<locus from="322v" rend="sup">322</locus> + (VI+1)<locus from="334v" rend="sup">334</locus>, das letzte Blatt der letzten Lage als Spiegelblatt in den Deckel geklebt; Bl. <locus from="334r">334</locus> ehemals als Spiegelblatt in den vorderen Deckel geklebt (Leimspuren, Abdrücke des Einbandleders und des Exlibris sowie die Wurmlöcher in Bl. <locus from="2r">2</locus> übereinstimmend), bei der Restaurierung des Einbandes nach hinten versetzt und mit Bl. <locus from="323r">323</locus> zusammengeklebt; ursprünglich bildeten Bl. <locus from="323r">323</locus> und <locus from="335r">335</locus> (hinteres Spiegelblatt) sowie Bl. <locus from="334r">334</locus> und <locus from="8r">8</locus> je ein Doppelblatt; die Blätter <locus from="2r">2</locus>, <locus from="7r">7</locus> und <locus from="8r">8</locus> mit Japanpapier zusammengeklebt. </collation>
								<condition><locus from="189r">189r</locus> fleckig.</condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="2" writtenLines="27 35">Begrenzung des Schriftraums mit Tinte, Schriftraum <measure type="written">19–19,5 x 13–13,5</measure>, zweispaltig (5,5–6), 27–35 Zeilen.
								</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="1">
							<handNote script="cursiva">
								<p>Jüngere gotische Buchkursive ohne Schleifen von der Haupthand des Korpus Msc 39–45 fol.</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote>Rubriziert, rote Überschriften; Bl.<locus from="9r" to="116v"> 9–116</locus> rote Kopftitel, Bl. <locus from="192r" to="332v">192–332</locus> nur sporadisch.</decoNote> 
							<decoNote>Bibelzitate in der Postilla litteralis in grösserer Schrift und zeilenweise abwechselnd rot, grün und gelb unterstrichen.</decoNote>
							<decoNote>3–9zeilige rote, grüne und rot-blau oder rot-grün ornamental gespaltene (ab <locus from="192v">192v</locus> nur rote) Lombarden (in den Kapitula <locus from="191v" to="192r">191v–192r</locus> einzeilig), z. T. mit Punktverdickungen, Konturbegleitstrichen, Schaftaussparungen oder gemustertem Binnenfeld (vegetabile Motive oder Quadratmustergrund) in Rot, Grün, Gelb und Schwarz. <locus from="9r">9ra</locus> 8zeilige rot-grün-blau gespaltene Initiale mit einfachem schwarzem Knospenfleuronné auf gelbem Grund, schwarz-grünen Dreipassblüten und grüner Fratze.</decoNote>
							<decoNote>Platz für 35 Illustrationen, nicht ausgeführt, Anweisungen im Text und, nur teilweise lesbar, am unteren Rand: <list>
								<item><locus from="12r">12ra</locus> <quote>Sequitur unctio Salomonis in regem …</quote> (III Rg 1,39)</item>
								<item><locus from="17r">17rb</locus></item> 
								<item><locus from="22v">22vb</locus> Beischriften für einen Plan des Tempels, oben: <quote>Occidens</quote>, darunter: <quote>Domus interior sive sanctum sanctorum habens in quadro xx cubitos in quolibet latere</quote>, in der Mitte: <quote>Aquilo</quote> und <quote>Meridies</quote>, dazwischen: <quote>Domus exterior que dicitur sancta habens xl cubitorum in longitudine et xx in altitudine</quote>, unten: <quote>Oriens</quote>, darüber: <quote>Porticus habens xx cubitos longitudinis iuxta latitudinem et x latitudinis</quote> (III Rg 6,2–20)</item> 
								<item><locus from="24r">24r</locus> <quote>Sequitur figura templi</quote> (III Rg 6,6)</item> 
								<item><locus from="25r">25ra</locus></item>
								<item><locus from="27v">27vb</locus> <quote>Sequitur spacium pro una figura et</quote> (nach III Rg 6,38) mit Bezug auf <locus from="28r">28r</locus> (ganzseitig),</item> 
								<item><locus from="29v">29v </locus>(ganzseitig),</item> 
								<item><locus from="30v">30vb</locus> <quote>Hec est figura capitelli secundum expositores latinos convenienter longitudo vero et disposicio stipitis columpne et basis eius possunt ymaginari …</quote> (III Rg 7,16),</item>
								<item><locus from="33r">33r</locus></item> 
								<item><locus from="34v">34v</locus></item> 
								<item><locus from="38r">38rb</locus> <quote>Hic est spacium pro figura luteris</quote> (III Rg 7,43),</item>
								<item><locus from="40r">40ra</locus></item>
								<item><locus from="42r">42r</locus> <quote>Sequitur figura quomodo dominus apparuit Salomoni in sompnis</quote> (III Rg 9,2),</item> 
								<item><locus from="49r">49rb</locus></item>
								<item><locus from="49v">49vb</locus></item> 
								<item><locus from="50v">50va</locus></item> 
								<item><locus from="51v">51va</locus> <quote>Fecit quondam rex Ieroboam rex Iuda adorari vitulos</quote> (III Rg 12,28)</item> 
								<item><locus from="52r">52rb</locus> </item> 
								<item><locus from="53r">53rb</locus> <quote>Quomodo asinus et leo stant circa hominem mortuum</quote> (III Rg 13,27), </item> 
								<item><locus from="56r">56ra</locus></item> 
								<item><locus from="58r">58rb</locus></item> 
								<item><locus from="58v">58vb</locus> <quote>Quomodo corvi deferunt Helye panis et carnes …</quote> (III Rg 17,6)</item> 
								<item><locus from="59r">59ra</locus> <quote>Quomodo vidua pavit Helyam</quote> (III Rg 17,9)</item> 
								<item><locus from="59v">59va</locus> <quote>Quomodo propheta Helyas sustinebat filium vidue</quote> (III Rg 17,21–23)</item> 
								<item><locus from="60r">60ra</locus><quote> Quomodo dominus apparet Helye</quote></item> 
								<item><locus from="61v">61v</locus></item> 
								<item><locus from="63v">63vb</locus> <quote>Quomodo Helyas dormuit sub iunipero et angelus … et panem illi det</quote> (III Rg 19,5–6)</item> 
								<item><locus from="64r">64ra</locus> <quote>Quomodo dominus apparuit Helye in spelunca in monte Oreb</quote> (III Rg 19,9)</item> 
								<item><locus from="65r">65ra</locus> </item> 
								<item><locus from="72v">72va</locus> </item> 
								<item><locus from="73v">73va</locus> </item> 
								<item><locus from="74v">74vb</locus> </item> 
								<item><locus from="75v">75vb</locus></item> 
								<item><locus from="76v">76vb</locus> <quote>Item quomodo Heliseus sanavit aquas</quote> (IV Rg 2,20)</item> 
								<item><locus from="101v">101va</locus>.</item>
							</list>
							</decoNote>
							
						</decoDesc>
						<additions>Sehr wenige Korrekturen des Schreibers, z. B. <locus from="32v">32va</locus>, <locus from="194r">194rb</locus>, <locus from="223v">223va</locus> (Streichung), <locus from="290v">290vb</locus>. Marginalien: <locus from="288r">288rb</locus>, <locus from="323r">323ra</locus> (Schreiber). <locus from="192r">192r</locus>, <locus from="226r">226r</locus>, <locus from="275r">275r</locus>, <locus from="309r">309r</locus> schwarze Kopftitel, von gleicher Hand wie der Nachtrag <locus from="2r">2ra</locus>, 15. Jh.</additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1400" notAfter="1499">
								<p>Mit dunkelbraunem Leder bezogene <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus>, <date>15. Jh</date>., Einband aus der Werkstatt Madonna I (EBDB Werkstatt-Nr. w002874). Streicheisenlinien und Einzelstempel (EBDB Stempel-Nrn. s022654–022663, s022667), wie Msc 39–42, 44 und 45 fol.; ein Teil dieser Stempel findet sich auch an zwei Bänden aus Zurzach: <ref type="mss">AAarau, Kantonsbibliothek, MsBNQ 52</ref> (<bibl><hi rend="small-caps">Bretscher-Gisiger/Gamper</hi>, Wettingen, S. 209</bibl>) und <ref type="mss" cRef="zbz-C0035" rend="no-link">Zürich, Zentralbibliothek, Ms. C 35</ref>. <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> neu. Zwei neue nach vorn greifende Kantenschliessen. Ehemals <term>Catenatus</term>, Spuren der Kettenklammer im <locus from="Rückseite">Rückdeckel</locus> und Rostflecken am oberen Rand von Bl. <locus from="331r" to="333v">331–333</locus>. <locus from="Kopfschnitt">Kapitale</locus> aus Lederflechtwerk. Spiegelblätter (<locus from="Vordere_Innenseite">1</locus>, <locus from="Hintere_Innenseite">335</locus>) Papier, das vordere neu, auf dem abgelösten alten (s. Lagen) <locus from="334r">334ra</locus> eine freigelegte Textspalte von der Haupthand: // <quote>[sang]wini, abscondamus tendiculas … et stulti ea quae</quote> // (Prv 1,11–22). Je ein neuer Papier- und ein Gewebestreifen um die erste und die letzte Lage gebunden und unter die Spiegelblätter in die Deckel geklebt. In den <term>Fälzen</term> Pergamentfragmente eines neumierten Missale, 13. Jh., und (mindestens) einer Urkunde, ausgestellt durch <persName>Theodericus Preygen</persName> (<date>1437–39</date> als <quote>clericus Maguntini diocesis</quote> aufgeführt in: <bibl>Die Rotamanualien des Basler Konzils, bearbeitet v. Hans-Jörg <hi rend="small-caps">Gilomen</hi>, Tübingen 1998, Sp. 671, 794, 860</bibl>); genannt sind in weiteren Fragmenten <persName>Rudolfus Stiper</persName>, <persName>Ursula Maechli</persName>, Tochter der Elisabeth (vgl. <ref type="mss" cRef="zhl-0041">Msc 41 fol.</ref>), sowie <placeName>Schaffhausen</placeName>; die Fragmente aus der ersten und der letzten Lage sowie zwei grössere Pergamentfragmente wurden laut Bericht bei der Restaurierung herausgelöst und sind verschollen. Ehemals acht Ledersignakel, vier davon teilweise, das erste (<locus from="9r">Bl. 9</locus>) ganz abgerissen. Im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegel</locus> (von Bl. <locus from="334r">334</locus> abgelöstes) Exlibris des Franziskanerklosters Luzern (<bibl><hi rend="small-caps">Wegmann</hi>, Exlibris, Nr. 4534</bibl>). Auf dem <locus from="Vorderseite">Vorderdeckel</locus> oben Reste eines Titelschildes: <hi rend="italic">Terc</hi>[ius] <hi rend="italic">et quartus Regum, Para</hi>[li]<hi rend="italic">pominon et Machabeorum</hi>, <date>15./16. Jh.</date> Auf den <locus from="bindingFa">hinteren Spiegel</locus> geklebtes Papierbl. mit Restaurierungsbericht von <persName role="restorer" key="pnd_1074315448">Hans Heiland</persName>, April <date>1965</date>, sowie Fotografie des Einbandes vor der Restaurierung und abgelöste Titel- und Signaturschilder aus Papier, u. a. Rückenschild <hi rend="italic">Liber 3. et 4tus Regum.</hi> [L]<hi rend="italic">ibri Paralipomenon et Machabeorum</hi>, 17./18. Jh.</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p>Die Hs. ist vierfach datiert: <date>27. Aug. 1460</date> (<locus from="72r">72rb</locus>), <date>31. Aug. 1461</date> (<locus from="116v">116vb</locus>), <date>22. Apr. 1462</date> (<locus from="309r">309ra</locus>), <date>24. Apr. 1462</date> (<locus from="332v">332va</locus>). Das Bibelkorpus Msc 39–45 fol. wurde <date>1459–1462</date> von einer Haupthand sowie von vier weiteren Händen geschrieben (anders <bibl><hi rend="small-caps">Berkemeier</hi>, S. 119 und CMD-CH, S. 174</bibl>); in <ref type="mss" cRef="zhl-0044">Msc 44 fol.</ref> findet sich die Ortsangabe <placeName>Wolfenschiessen</placeName>.</p></origin>
						<provenance><p>Im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegel</locus> Exlibris <quote>Bibliothecae FF. Minorum S. Francisci Conv. Lucernae ad S. Mariam in Augia</quote>. <locus from="9r">9r</locus> <quote>Fratrum Minorum Conventus Sancti Francisci Lucernae</quote>, <date>18. Jh.</date></p></provenance>
						<acquisition>
							<locus from="9r">9r</locus> Stempel <stamp><hi rend="italic">Cantonsbibliotheck Luzern</hi></stamp>, <date>19. Jh.</date></acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl><persName><hi rend="small-caps">Kamber</hi>, Peter / <hi rend="small-caps">Mangold</hi>, Mikkel</persName>, Katalog der mittelalterlichen Handschriften der Zentral- und Hochschulbibliothek Luzern, Basel <date>2019</date>, S. 139-141.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<bibl>Bücher-Verzeichniss der Kantons-Bibliothek in Luzern. Dritter Band, Luzern 1836, S. 161, Nr. 88;</bibl>
							<bibl>Albert <hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria medii aevi Helvetica, Bd. 9: Schreibschulen der Diözese Konstanz. Stadt und Landschaft Luzern, Genf 1964, S. 58.</bibl>
							<bibl>Marie-Claire <hi rend="small-caps">Berkemeier-Favre</hi>, Die Miniaturen der Nicolaus-de-Lyra-Bibel in der Zentralbibliothek zu Luzern (Msc 39–45 fol.), Freiburg i. Ü. 1980 (Zeitschrift für Schweizerische Kirchengeschichte 74).</bibl>
							<bibl>Lieselotte Esther <hi rend="small-caps">Stamm</hi>, Die Rüdiger Schopf-Handschriften. Die Meister einer Freiburger Werkstatt des späten 14. Jahrhunderts und ihre Arbeitsweise, Aarau/Frankfurt am Main/Salzburg 1981, S. 175, 327.</bibl>
							<bibl>Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550, Bd. II: Die Handschriften der Bibliotheken Bern-Porrentruy, bearbeitet von Beat Matthias <hi rend="small-caps">von Scarpatetti</hi>, Dietikon-Zürich 1983, Nr. 475.</bibl>
							<bibl>Josef <hi rend="small-caps">Frey</hi>, Die Bibel von St. Urban und die Nicolaus de Lyra-Bibel in der Zentralbibliothek Luzern, in: Die Bibel in der Schweiz, Basel 1997, S. 84–86.</bibl>
							<bibl>Peter <hi rend="small-caps">Kamber</hi>, Prag – Luzern – Engelberg. Illustrierte Handschriften des 15. Jahrhunderts aus Mitteleuropa in der Zentral- &amp; Hochschulbibliothek Luzern. Katalog zur Ausstellung in der Zentral- &amp; Hochschulbibliothek Luzern vom 22. Februar bis 2. April 2016, Luzern 2016, S. 13–15, 20–33.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
					
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
