<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
     xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
     xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
     xml:lang="deu"
     xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/vad/0455"
     version="5.1"
     xml:id="eCod_vad-0455">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title><persName role="author" key="pnd_11867496X">Walter Burley</persName>; <persName role="author" key="pnd_11904059X">Albertanus Brixensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_134706749">Franciscus Petrarca</persName>; <persName role="author" key="pnd_118617486">Heinrich Steinhöwel</persName>; Disticha Catonis; Regimen Sanitatis; <persName role="author" key="pnd_100935419">Adolfus Viennensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118626574">Ps.-Vergil</persName>; <persName role="author" key="pnd_11864422X">Alanus de Insulis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118594702">Pius Papa, II.</persName>; <persName role="author" key="pnd_100355048">Hieronymus de Vallibus</persName>; <persName role="author" key="pnd_1154884554">Antonius Barzizius</persName>; <persName role="author" key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118556398">Jacobus de Cessolis</persName>; Biblia pauperum.</title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Widmer</persName>
                  <date when="2010-05-28">28.05.2010</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc xml:id="vad-0455" xml:lang="deu">
               <msIdentifier>
                  <settlement>St. Gallen</settlement>
                  <repository>Kantonsbibliothek, Vadianische Sammlung</repository>
                  <idno>VadSlg Ms. 455</idno>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title><persName role="author" key="pnd_11867496X">Walter Burley</persName>; <persName role="author" key="pnd_11904059X">Albertanus Brixensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_134706749">Franciscus Petrarca</persName>; <persName role="author" key="pnd_118617486">Heinrich Steinhöwel</persName>; Disticha Catonis; Regimen Sanitatis; <persName role="author" key="pnd_100935419">Adolfus Viennensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118626574">Ps.-Vergil</persName>; <persName role="author" key="pnd_11864422X">Alanus de Insulis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118594702">Pius Papa, II.</persName>; <persName role="author" key="pnd_100355048">Hieronymus de Vallibus</persName>; <persName role="author" key="pnd_1154884554">Antonius Barzizius</persName>; <persName role="author" key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</persName>; <persName role="author" key="pnd_118556398">Jacobus de Cessolis</persName>; Biblia pauperum.</title>
                  <origDate notBefore="1450" notAfter="1474">Drittes Viertel des 15. Jahrhunderts</origDate>
               </head>
               <msContents>
                  <msItem>
                     <locus from="1r">1ra–rb</locus>
                     <title>Sententiae.</title>
                     <msItem>
                        <rubric>Egidius Magnus</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Ego quondam filius</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Carmina 5269;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><incipit rend="dots-after">Quid prodest ei quem mores sordidant</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Chrysostomus</hi>, Super Matth. 14,26;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><note>
                        <locus from="1r">1rb</locus>
                     </note>
                     <rubric>Sibilla</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Adolescens sine obedientia</incipit>
                     <note>; </note>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Tulius in paradoxis</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Mors terribilis est his</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Cicero</hi>, Parad. 18; </bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Franciscus Petrarcha</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Quid unius enim claritas</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Petrarca</hi>, Ep. sen. 17,3;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Gamfredus in nova poetria</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Fel modicum totum mel amaritat</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Proverbia 8908;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Salustius in Jugurtino</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Neu malis alienos coniungere</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Sallustius</hi>, Bell. Iug. 10,6;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Virgilius de penis infernalibus</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Non mihi si lingue centum</incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Proverbia 18035.</bibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="1v" to="36v">1va–36vb</locus>
                     <author key="pnd_11867496X">Gualterus Burlaeus</author>
                     <title>Liber de vita et moribus philosophorum.</title>
                     <msItem><note>Register:</note>
                     <rubric>Tabula alphabetica de quibusdam philosophis poetis atque medicis</rubric>
                     <note>; </note>
                     </msItem>
                     <msItem><note>
                        <locus from="2r">2ra</locus> Text: </note>
                     <rubric>Incipit opusculum de vita et moribus philosophorum intitulatum</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Thales philosophus Asianus ut ait Laertius ex clarissimis parentibus natus</incipit>
                     <explicit>Unde liber ipsius Boecii de consolatione philosophie dictus est liber Anicii Mallii Severini Boecii Exconsulis Ordinarii et patricii.</explicit>
                     <finalRubric>Explicit opusculum de vita et moribus philosophorum intitulatum</finalRubric>
                     <note>.</note>
                        </msItem>
                     
                     <msItem><note>
                        <locus from="24r" to="27v">24ra–27vb</locus> zu drei Vierteln herausgerissen; Textverlust. <bibl>Hermann <hi rend="small-caps">Knust</hi> (Hrsg.), Gualteri Burlaei liber de vita et moribus philosophorum, Tübingen 1886, Nr. 1–8; 10; 11; 13–15; 17–19; 21–27; 29–32; 34; 36–40; 44; 48–50; 52; 53; von den folgenden Nrn. sind nur Teile erhalten: 60; 61; 64–66; 68 (Textverlust); 73; 75; 85; 94–96; 104; 107; 108; 111; 113; 115; 117–122; 126–127; 129–132;</bibl> oft knapper und paraphrasierend; häufig wird bei den einzelnen Biographien die Aufzählung der Werke weggelassen, dafür werden Sentenzen aus diesen ergänzt, z.B. <locus from="13r" to="13v">13ra–vb</locus>
                        <persName>Themistokles</persName>; <locus from="17r" to="21r">17ra–21ra</locus>
                        <persName>Aristoteles</persName>; <locus from="31v" to="33r">31va–33rb</locus>
                        <persName>Seneca</persName>. <locus from="29r">29ra</locus> Ptolemaios (Astronom) versetzt. Zusätzliche Biographien: <locus from="12r" to="12v">12rb–va</locus> Peisistratos; <locus from="21r" to="26r">21ra–26ra</locus> Alexander (Textverlust); <locus from="36r" to="36v">36ra–vb</locus> Boethius. </note>
                     </msItem>
                     <msItem><listBibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Bloomfield</hi>, Incipits, Nr. 1475; 6006;</bibl>
                        <bibl>Jan <hi rend="small-caps">Prelog</hi>, Zur Bewertung der Textzeugen von Walter Burleys "Liber de vita et moribus philosophorum", in: Mittellateinisches Jahrbuch 20 (1985), S. 164, Anm. 2; dort S. 167 der Redaktion II (C) zugeordnet.</bibl>
                        
                     </listBibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="37r" to="42r">37ra–42ra</locus>
                     <author key="pnd_11904059X">Albertanus Brixensis</author>
                     <title>Liber de doctrina dicendi et tacendi.</title>
                     <rubric>Tractatus de modo caute loquendi</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Quoniam in dicendo multi errant </incipit>
                     <explicit>ut ad eterna gaudia nos faciat pervenire. Amen.</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>Paola <hi rend="small-caps">Navone</hi> (Hrsg.), Albertano Da Brescia. Liber de doctrina dicendi et tacendi, Florenz 1998, S. 2–44, zur Hs. S. LXXX, Nr. 186 (Sigle S4).</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem><note>
                        <locus from="42r">42rb</locus> leer.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="42v" to="43r">42va–43r</locus>
                     <author key="pnd_134706749">Franciscus Petrarca</author>
                     <title>Lombardo de Serico (Ep. sen. 11, 11)</title>
                     <rubric>Francisci Petrarche vite huius compendiosa descriptio</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Quid mihi de hac vita quam degimus videatur, interrogas</incipit>
                     <explicit>nisi dexter trames deseratur, via est. Vale, inter colles Euganeos iii° Kl. Decembris</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>Ottavio <hi rend="small-caps">Besomi</hi>, Altri codici petrarcheschi nelle biblioteche svizzere, in: Il Petrarca ad Arquà, Atti del convegno di studi nel VI centenario (1370–1374), hrsg. v. Giuseppe <hi rend="small-caps">Billanovich</hi>/ Giuseppe <hi rend="small-caps">Frasso</hi>, Padua 1975, S. 275–277;</bibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Bertalot</hi>, Initia, Bd. 2, 18437.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="43v">43v</locus>
                     <title>Voces animalium.</title>
                     <note>Titel des <date>17. Jhs.</date>:</note>
                     <rubric>λόγος προφορικός sive noces <supplied>statt voces</supplied> diversorum animalium quomodo latine proprie reddantur</rubric>
                     <note>. Text (<date>15. Jh.</date>): </note>
                     <incipit>Grunio is ire est suis. Inde grunitus</incipit>
                     <explicit>Cicadarum frinicare.</explicit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="44r" to="60v">44r–60v</locus>
                     <author key="pnd_118617486">Heinrich Steinhöwel</author>
                     <title>Büchlein der Ordnung der Pestilenz.</title>
                     <note>Titel des <date>17. Jhs.</date>:</note>
                     <rubric>Tractatus de peste</rubric>
                     <note>. Überschrift und Text, <date>15. Jh.</date></note>
                     <rubric>Jhesus. <date>1446</date></rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Durch besunder begird mines lieben vatter dem man in zimlichen sachen sol hilfflich und gehorsam sin</incipit>
                     <explicit>ich volbracht han diß regimen. Amen.</explicit>
                     <finalRubric>Compilatum per Hainricum Stainhöwell de Wila artium et medicine doctorem minimum. Anno <date>1446</date> in <placeName>Wila</placeName> tempore tribulationum</finalRubric>
                     <note>. <date>1446</date> (<locus from="44r">44r</locus> und <locus from="60r">60r</locus>) ist nicht Schreiber-, sondern Verfasserdatum; vgl. <hi rend="small-caps">Scarpatetti</hi>, S. 273.</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>Carl <hi rend="small-caps">Ehrle</hi>, Dr. Heinrich Stainhöwel’s regimen Pestilentiae, in: Deutsches Archiv für Geschichte der Medicin und medicinische Geographie, Bd. 3, Leipzig 1880, S. 357–360 und 394–409, Edition entspricht <note>
                              <locus from="44r">44r </locus>
                           </note>Zeile 12–<note>
                              <locus from="52r">52r</locus>
                           </note> Zeile 33;</bibl>
                        <bibl>Karl <hi rend="small-caps">Sudhoff</hi>, Der Ulmer Stadtarzt und Schriftsteller Heinrich Steinhöwel, in: Die ersten gedruckten Pestschriften, hg. von Arnold C. Klebs und Karl Sudhoff, München 1926, S. 171–215;</bibl>
                        <bibl>Gerd <hi rend="small-caps">Dicke</hi>, Artikel Heinrich Steinhöwel, in:  Verfasserlexikon<hi rend="sup">2</hi>, Bd. 9 (1995), Sp. 261f.;</bibl>
                        <bibl>Ortrun <hi rend="small-caps">Riha</hi>, Vom mittelalterlichen "Hausbuch" zur frühneuzeitlichen "Hausväterliteratur": Medizinische Texte in Handschrift und Buchdruck, in: Die Gleichzeitigkeit von Handschrift und Buchdruck, hg. von Gerd Dicke und Klaus Grubmüller, Wiesbaden 2003, S. 203–227, hier S. 209.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="60r">60r</locus>
                     <title>Pestrezept</title>
                     <note>Von anderer Hand, <date>15./16. Jh.</date> Randtitel: <hi rend="italic">Pestilentz.</hi> Text:</note>
                     <rubric>Ain bewerte artzny wider die pestilenz</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Item nem ain lot welscher nußkernen, ain lot zutten und ain lot kramatber</incipit>
                     <explicit>Aber du ligist oder gangist so hiet dich vor dem schlaff.</explicit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="60v">60v</locus>
                     <title>Rezepte</title>
                     <quote rend="dots-after">Recipe laudani <supplied>unciae</supplied> VI storacis calamite</quote>
                     <note>3 Rezepte ohne Angabe der Bestimmung. </note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="61r" to="75v">61r–75v</locus>
                     <title>Disticha Catonis (lat./dt.), Ulmer Cato.</title>
                     <note>Prolog: </note>
                     <quote rend="dots-after">Cum animadverterem quam plurimos homines graviter errare in via morum succurrendum</quote>
                     <note>
                        <locus from="61v">61v</locus> Text: </note>
                     <quote rend="dots-after">Si deus est animus nobis ut carmina dicunt</quote>
                     <quote rend="dots-after">Wann ain gott ymer ist gewesen</quote>
                     <note>Randspalte:</note>
                     <rubric>Novus Catho</rubric>
                     <note>. </note>
                     <quote rend="dots-after">Lingua paterna sonat</quote>
                     <note>– <locus from="75v">75v</locus>
                     </note>
                     <quote rend="dots-before">Hoc brevitas fecit sensus coniungere binos <gap/> das ich vers gefüget han.</quote>
                     <note>Randspalte:</note>
                     <quote rend="dots-before">mens paupertina coniunxit carmina bina.</quote>
                     <listBibl>
                        <bibl>Michael <hi rend="small-caps">Baldzuhn</hi>, 'Disticha Catonis' – Datenbank der deutschen Übersetzungen, <ref type="crossRef" target="http://www1.uni-hamburg.de/disticha-catonis/">www.rrz.uni-hamburg.de/disticha-catonis/</ref>;</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="76r" to="82v">76r–82v </locus>
                     <title>Regimen sanitatis Salernitanum (lat./dt.).</title>
                     <incipit>Anglicorum regi conscripsit scola solemnis ad regimen vite presens hoc medicinale. Die maister von Parys haben gesant ainem künig von Engenlant dicz gegenwürtig büchlin wie der mensch bewar das leben sin</incipit>
                     <explicit>Caput bene tegas ut frigora <sic>sepeque</sic>  degas <gap/> Die hobt adern machtu wol lassen, aber krut ze essen soltu dich massen.</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>Gustav <hi rend="small-caps">Scherrer</hi>, St. Gallische Handschriften, S. 35;</bibl>
                        <bibl>Gundolf <hi rend="small-caps">Keil</hi>, Artikel „Regimen sanitatis Salernitanum“, in: Verfasserlexikon<hi rend="sup">2</hi>, Bd. 7 (1989), Sp. 1108f.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="83r" to="102r">83ra–102r</locus>
                     <author key="pnd_100935419">Adolfus Viennensis</author>
                     <title>Doligamus</title>
                     <note>.</note>
                     <msItem><note>Prolog:</note>
                     <incipit>Gregorius dicit: Melius et sanius est inveni serpentem venesicum amplexari</incipit>
                     <note>
                        <locus from="83v">83vb</locus>
                     </note>
                     <explicit>liber iste de fraudibus mulierum existit.</explicit>
                     </msItem>
                     <msItem><note>
                        <locus from="84r">84r</locus> Text:</note>
                     <incipit rend="dots-after">Augurio docti fraudes didici muliebres, de quarum fraude nemo cavere potest</incipit>
                     </msItem>
                     <msItem><note>Randspalte:</note>
                     <rubric>Augurio docti</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Item Augurium ponitur hic transsumptive</incipit>
                     <explicit>iugeque solamen nunc dicat quilibet amen.</explicit>
                     </msItem>
                     <msItem><listBibl>
                        <bibl>Edwin <hi rend="small-caps">Habel</hi>, Der „Doligamus“ des Adolfus von Wien, in: Studi Medievali 11, 1938, S. 119–147;</bibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Carmina 1753.</bibl>
                     </listBibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="102v" to="104v">102v–104v</locus>
                     <author key="pnd_118626574">Ps.-Vergilius</author>
                     <title>Moretum</title>
                     <note>.</note>
                     <rubric>Moretum Virgilii</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Iam nox hibernas bis quinque peregerat horas<gap/>
                     </incipit>
                     <note>Randspalte:</note>
                     <quote>Exiguus: fecundus, opinus</quote>
                     <note>
                        <gap/> – <gap/>
                     </note>
                     <quote>atque agit in segetes et terre condit aratrum.</quote>
                     <listBibl>
                        <bibl>Wendell V. <hi rend="small-caps">Clausen</hi>, Francis R.D. <hi rend="small-caps">Goodyear</hi>, et al. (Hrsg.): Appendix Vergiliana, 4. Aufl., Oxford 1980, S. 158–163.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="105r">105r</locus>
                     <author key="pnd_11864422X">Alanus de Insulis</author>
                     <title>De planctu naturae (Excerpta). </title>
                     <rubric>Alanus In<supplied>sulis</supplied> de planctu nature</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Omnis in <sic>affectu</sic>  nummi laxatur avari</incipit>
                     <explicit>Hos colit ille deos, haec ydola ditat honore.</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl><abbr>PL</abbr> 210, Sp. 466C.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="105r" to="105v">105ra–vb</locus>
                     <title>De sancto Georgio.</title>
                     <rubric>Carmen Saphicum de sancto Georgio Martyre</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Nunc sacer laudes famulum qui tuas tentat amplecti refove Georgi</incipit>
                     <explicit>temporum carnis quoque sospitatem et regna beata. Amen.</explicit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="106v" to="122v">106r–122v</locus>
                     <author key="pnd_11864422X">Alanus de Insulis</author>
                     <title>Liber parabolarum.</title>
                     <rubric>Incipit Alanus in proverbiis</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>A phebo phebe lumen capit a sapiente</incipit>
                     <note>
                        <gap/> – <gap/>
                     </note>
                     <quote>ne superet qui te sic superare petit. </quote>
                     <rubric>Explicit Alanus qui non est mente prophanus. Expliciunt probleumata Alani</rubric>
                     <note>. Mit Interlinear- und Marginalglossen.</note>
                     <listBibl>
                        <bibl><abbr>PL</abbr> 210, Sp. 581–594A.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="122v">122v</locus>
                     <title>Versus.</title>
                     <msItem><incipit rend="dots-after">Nox et amor vinumque nihil moderabile suadent</incipit>
                     <quote rend="dots-after">Die nacht, die lieby und och der win, die wöllen ungestraffet sin</quote>
                     <listBibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Proverbia 18862.</bibl>
                     </listBibl>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Galtherus</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Blandiciis indignus erit mollique potiri</incipit>
                     <listBibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Walther</hi>, Proverbia 2079.</bibl>
                     </listBibl></msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="123r" to="123v">123ra–123vb</locus>
                     <author key="pnd_118594702">Pius Papa II.</author>
                     <title>Carmen Sapphicum.</title>
                     <rubric>Enee Silvii poete carmen saphicum feliciter incipit</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Quid tibi tandem scelerate queris </incipit>
                     <explicit>Quam pius nobis mancat redemptor Ethere missus</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Carmina 15932;</bibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Bertalot</hi>, Initia, Bd. 1, 5055.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="124r" to="133r">124r–133r</locus>
                     <author key="pnd_100355048">Hieronymus de Vallibus</author>
                     <title>Jesuida seu de passione Christi. </title>
                     <rubric>Jesuida Ieronimi de Vallibus Paduani ad reverendissimum in Cristo patrem et dominum dominum Petrum <sic>Donato</sic>  regie urbis Padue presulem dignissimum dominum suum colendissimum. Invocatio ad deum optimum et maximum</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Maxime celicolum supera que celsus in aula</incipit>
                     <explicit>brachia apperta dedi frontemque ad oscula flexi.</explicit>
                     <finalRubric>Finis</finalRubric>
                     <note>. Mit Interlinear- und Marginalglossen.</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Carmina 6944;</bibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Bertalot</hi>, Initia, Bd. 1, 3251.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="133r">133r</locus>
                     <title>Exemplum.</title>
                     <incipit>Effrem quidam monachus in quadam omelia contra cecitatem eorum qui non crediderunt sive credunt quod Christus sit deus et homo arguit dicens</incipit>
                     <explicit>laus et gloria. Amen.</explicit>
                     <lb/>
                     <note>
                        <locus from="133r">133v</locus> leer.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="134r" to="142v">134r–142v</locus>
                     <author key="pnd_1154884554">Antonius Barzizius</author>
                     <title>Cauteriaria</title>
                     <rubric>Anthonii Barzray cauteriaria comedia feliciter incipit. Argumentum</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Salamine consilio datur opera</incipit>
                     <msItem><rubric>Prologus</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Cum sepe numero mecum ipse consultarim</incipit></msItem>
                     <msItem>
                        <note>Text:</note>
                     <incipit>Nullam profecto legem duriorem severioremque reperiri posse arbitror</incipit>
                     <explicit>statim ut omnia parata sint saxo.</explicit>
                     <finalRubric>Finis</finalRubric>
                     <note>.</note>
                     </msItem>
                     <msItem><listBibl>
                        <bibl>Ernst <hi rend="small-caps">Beutler</hi>, Die Comoedia Cauteriaria des Antonio Barzizza, in: ders., Forschungen und Texte zur frühhumanistischen Komödie, Mitteilungen aus der Hamburger Staats- und Universitätsbibliothek 11, 1927, S. 1–77; 155–179, zur Hs. 38–44;</bibl>
                        <bibl>Paolo <hi rend="small-caps">Rosso</hi>, Tradizione testuale ed aree di diffusione della Cauteriaria di Antonio Barzizza, in: Humanistica Lovaniensia 53, 2004, S. 1–92, zur Hs. 10–12.</bibl>
                     </listBibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="143r">143r</locus>
                     <title>De fugiendum coetus feminarum.</title>
                     <rubric>Carmen</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Fuge cetus feminarum, namque omnis status harum, parva dat stipendia.</incipit>
                     <explicit>Si non curas ipsa curat.</explicit>
                     <note>Weitgehend übereinstimmend mit: </note>
                     <listBibl>
                        <bibl>Wilhelm <hi rend="small-caps">Wattenbach</hi>, Anzeiger für Kunde der deutschen Vorzeit 17 (1870), S. 10.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="143v">143v</locus>
                     <title>De duobus burgensibus et rustico.</title>
                     <rubric>Deceptor aliquid in actu decepcionis decipitur ab eo quem decipere volebat. Petrus Alphonsus</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Duo burgenses cum uno rustico silenter ibant in peregrinationem socii in virtualibus</incipit>
                     <explicit>et credidi quod numquam redire deberetis et surrexi et panem comedi.</explicit>
                     <note>Freie Paraphrase von:</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>Alfons <hi rend="small-caps">Hilka</hi> / Werner <hi rend="small-caps">Söderhjelm</hi> (Hrsg.), Petrus Alfonsi. Disciplina Clericalis, Heidelberg 1911, S. 29f.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="144r" to="144v">144ra–144vb</locus>
                     <author key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</author>
                     <title>Speculum historiale (Excerpta).</title>
                     <msItem><rubric>De quodam miraculo Marie Magdalene ex speculo hystoriali</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Inter cetera sanctorum miracula legitur quod beata Maria Magdalena ballatam venisset</incipit>
                     <note>
                        <gap/>  – <gap/>
                     </note>
                     <explicit>et gaudentes ad propria redierunt.</explicit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>De miraculis Cosme et Damiani post mortem</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Cum quidam rusticus post laborem messis in campo aperto ore dormiret</incipit>
                     <explicit>et coxam sacriste loco illius in tumulo reperierunt. </explicit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>De conversione Atheniensium</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Athenas disputabant cum Paulo Epicuri</incipit>
                     <explicit>quem postea Paulus ordinavit episcopum Corinthiorum.</explicit></msItem>
                     <msItem><listBibl>
                        <bibl>
                           Vincentius <hi rend="small-caps">Bellovacensis</hi>, Speculum Historiale, Nürnberg 1483, Kap. 13,44 (Cosmas und Damian), 9, 98f. (Paulus).</bibl>
                     </listBibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="145r" to="145v">145ra–145va</locus>
                     <author key="pnd_118556398">Jacobus de Cessolis</author>
                     <title>De Lucretia (Excerptum). </title>
                     <rubric>De Lucretia</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Refert sanctus Augustinus in libro de civitate dei quod fuit Rome quedam nobilissima, moribus et genere, Lucretia nomine</incipit>
                     <explicit>Sextum vero criminis auctorem gladio peremerunt.</explicit>
                     <note>Exzerpt aus:</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>Iacobus de Cessolis, Solacium ludi scacchorum, in: Ferdinand <hi rend="small-caps">Vetter</hi>, Das Schachzabelbuch Kunrats von Ammenhausen, Frauenfeld 1892, Sp. 137–146.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="145v">145va</locus>
                     <title>De salvatione Salomonis.</title>
                     <incipit>Et quia multi de salvacione Salomonis querunt, ad satisfaciendum eis id quod ad manus meas venit de scripturis sanctorum hic inter serere placuit.</incipit>
                     <explicit>Hec de salvacione Salomonis prout reperi.</explicit>
                     <lb/>
                     <note>
                        <locus from="145v">145vb</locus> leer.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="146r" to="154v">146ra–154vb</locus>
                     <title>Biblia pauperum.</title>
                     <incipit>Legitur in Genesi iiio capitulo quod dixit dominus serpenti super pectus tuum gradieris</incipit>
                     <explicit>Tunc gaudent anime sibi quando bonum datur omne. </explicit>
                     <finalRubric>Finis</finalRubric>
                     <note>. Nur Text.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="155r" to="155r">155ra–155rb</locus>
                     <title>De numero Septem.</title>
                     <rubric>De septem</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Septem aras erexit Balaam numeri xxiii. Septem lotionibus mundatur Neaman per Melchisedech</incipit>
                     <explicit>Septem sancta Felicitas peperit filios.</explicit>
                     <note>Liste von 41 siebenzahligen Sachverhalten.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="155v" to="155v">155va–155vb</locus>
                     <author key="pnd_100936806">Arnoldus Leodiensis</author>
                     <title>Alphabetum Narrationum (Excerpta).</title>
                     <msItem>
                        <rubric>Verbo non est semper adherendum</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Narrator: Quidam homo antiquus asinum suum equitabat</incipit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Verba aliquando inducunt ad credendum quod non est</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Jacobus de Vitriac. Quidam homo simplex portabat agnum</incipit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Mulieres quandoque de parva re litigant</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Libro de dono timoris. Duabus mulieribus litigantibus coram iudice</incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <rubric>Legatum male custoditum amittitur</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Quidam tribus filiis suis legavit unum asinum</incipit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Iudex iniuste iudicans puniendus est</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit rend="dots-after">Helmandus. Cambises filius Tyri regis Persarum cum regnum obtinuisset</incipit></msItem>
                     <note>Die Überschriften entsprechen:
                     <listBibl>
                        <bibl>Mary Macleod <hi rend="small-caps">Banks</hi> (Hg.), An Alphabet of Tales. An English 15th century translation of the Alphabetum Narrationum of Etienne de Besançon, London 1904, Nr. 706, 437, 756, 533 und 407.</bibl>
                     </listBibl></note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="156r">156ra</locus>
                     <title>Tischsegen.</title>
                     <incipit>Du cristen mensch volg minem rat, bis got dankbar fru und spat</incipit>
                     <explicit>der gesegen uns das trinken und essen. Amen.</explicit>
                     <note>Die gleichen Verse in:</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>Heidelberg, Universitätsbibliothek, <ref type="altMs">Cod. Pal. germ. 170</ref>, 11b.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="156r">156ra–b</locus>
                     <note><persName role="author" key="pnd_11854974X">Mönch von Salzburg</persName></note>
                     <rubric>Des münchs benedicite von Salczburg</rubric>
                     <note>.</note>
                     <incipit>Allmächtiger gott herr Ihesus crist, was lybnar du uns geben bist</incipit>
                     <explicit>Von den die spys sye komen her. Amen.</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>Franz Viktor <hi rend="small-caps">Spechtler</hi> (Hrsg.), Die geistlichen Lieder des Mönchs von Salzburg, Berlin/New York 1972, S. 86 (Nr. 74) und 327–330 (G 42).</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="156v">156v</locus>
                     <title>Scherzrezept.</title>
                     <rubric>Ain salb für gůten můt</rubric>
                     <incipit>Recipe ach und we</incipit>
                     <explicit>ain salb die hilfft für gůten můt.</explicit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="156v">156v</locus>
                     <author key="pnd_100936806">Arnoldus Leodiensis</author>
                     <title>Alphabetum Narrationum (Excerpta). </title>
                     <msItem><rubric>Cantus proprius multos decipit quia credunt bene cantare et pessime cantant</rubric>
                     <incipit rend="dots-after">Jacobus de Viatriaco. Sacerdos quidam optime credebat cantare et tamen horribile cantabat</incipit></msItem>
                     <msItem><rubric>Celandum est secretum.</rubric>
                     <incipit rend="dots-after">Macrobius. Nobilis consul Romanus Papirius cum aduc puer esset</incipit></msItem>
                     <note>Die Überschriften entsprechen</note>
                     <listBibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Banks</hi> (Hg.), An Alphabet of Tales, Nr. 120 und 141.</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="chart">
                        <support>Papier. <term>Wasserzeichen</term>: <watermark>Ochsenkopf</watermark>, <bibl>
                           <ref type="watermark" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=DE0480-PO-69060"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> Wasserzeichenkartei, Nr. 69060</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=DE5655-PO-69741">Nr. 69741</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=DE6405-PO-70016">Nr. 70016</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=IT1365-PO-70475">Nr. 70475</ref> (1466–1470)</bibl>; <watermark>Ochsenkopf</watermark>, gehört zur Gruppe <bibl>
                              <ref type="crossRef"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> XIII, 501–531</ref> (1455–83)</bibl>; <watermark>Schlüssel mit Kreuz</watermark>, <bibl>
                                 <ref type="crossRef" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=DE8085-PO-121274"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> Wasserzeichenkartei, Nr. 121274</ref> (1462)</bibl>; <watermark>Turm</watermark>, <bibl>
                                    <ref type="crossRef" target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/struktur.php?ref=DE8085-PO-100607"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> Wasserzeichenkartei, Nr. 100607</ref> (1462)</bibl>; <watermark>Turm</watermark>, ähnlich <bibl>
                              <ref type="crossRef"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> II, 349</ref> (1460/61)</bibl>.</support>
                        <extent>
                           <measure type="leavesCount" n="156">156 Blätter</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="30.5 x 21.5 cm">30,5 x 21,5 cm</measure>
                        </extent>
                        <foliation>Einige Doppelblätter der Lagen mit Kleinbuchstaben und Zahlen bezeichnet, stark beschnitten, sichtbar auf <locus from="18r">Bl. 18</locus> (b6), auf <locus from="110r">Bl. 110</locus>, <locus from="111r">111</locus> und <locus from="113r">113</locus> (g5, g6 und g8), auf <locus from="124r">Bl. 124</locus>, <locus from="127r">127</locus> und <locus from="128r">128</locus> (a1, a4 und a5). <locus from="2r" to="37r">2r–37r</locus> alte Foliierung 1–36. Neue Foliierung 1–156 mit Bleistift; die Seitenangaben in der älteren Literatur stimmen teilweise nicht mit dieser Foliierung überein.</foliation>
                        <collation>Lagen: 2 VI<hi rend="sup">24</hi> + V<hi rend="sup">34</hi> + IV<hi rend="sup">42</hi> + IX<hi rend="sup">60</hi> + V<hi rend="sup">70</hi> + 2 VI<hi rend="sup">94</hi> + (V–1)<hi rend="sup">103</hi> + X<hi rend="sup">123</hi> + 2 V<hi rend="sup">143</hi> + (VI+1)<hi rend="sup">156</hi>. Bl. <locus from="24r" to="27r">24–27</locus> zu drei Vierteln ausgerissen; nach <locus from="103r">Bl. 103</locus> ein Bl. herausgeschnitten; <locus from="144r">Bl. 144</locus> bei der Restaurierung an <locus from="143r">Bl. 143</locus> geklebt.</collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout columns="1 2" writtenLines="42 44">
                           <locus from="1r" to="60r">Bl. 1–60</locus>: Seitliche Begrenzung des Schriftraumes mit Tintenlinien, Zeilen in Blindlinierung; <locus from="1r" to="42r">Bl. 1–42</locus>: Schriftraum <measure type="written">21,5–23 x 14,5–15,5</measure>, zweispaltig (6,2–7), 42–44 Zeilen; <locus from="43r" to="60r">Bl. 43–60</locus>: Schriftraum <measure type="written">21,5–22 x 12–13</measure>, einspaltig, 42 Zeilen.</layout>
                        <layout columns="1 2" writtenLines="19 44">
                           <locus from="61r" to="133r">Bl. 61–133</locus>: Seitliche Begrenzung des Schriftraumes mit Tintenlinien, ab <locus from="106r">Bl. 106</locus> durch Einfalten des Randes, ab <locus from="124r">Bl. 124</locus> mit Stiftlinien, Zeilen in Blindlinierung; Schriftraum <measure type="written">21,5–26,5 x 9–12,5</measure>; Textspalte <locus from="61r" to="82r">Bl. 61–82</locus>: 32–33 Zeilen, <locus from="84r" to="101r">Bl. 84–101</locus>: 19 Zeilen, <locus from="102r" to="104r">Bl. 102–104</locus> 22–34 Zeilen, <locus from="106r" to="122r">106–122</locus>: 17–21 Zeilen, <locus from="124r" to="133r">124–133</locus>: 22–29 Zeilen; Interlinearglossen und Randspalte (3–7) in kleinerer Schrift. <locus from="83r">Bl. 83</locus>, <locus from="105r">105</locus> und <locus from="123r">123</locus> zweispaltig (5,5–7), 40–44 Zeilen.</layout>
                        <layout columns="1" writtenLines="44 45">
                           <locus from="134r" to="143r">Bl. 134–143</locus>: Seitliche Begrenzung des Schriftraumes mit Stiftlinien, Zeilen in Blindlinierung; Schriftraum <measure type="written">22,5–23,5 x 14,5–15</measure>, einspaltig, 44–45 Zeilen.</layout>
                        <layout columns="1 2" writtenLines="36 47">
                           <locus from="144r" to="156r">Bl. 144–156</locus>: Seitliche Begrenzung des Schriftraumes mit Tintenlinien, Zeilen in Blindlinierung; Schriftraum <measure type="written">23,5–26,5 x 14,5–15,5</measure> zweispaltig (6,2–7), 36–37 Zeilen. Ausnahmen: <locus from="156v">Bl. 156v</locus> einspaltig, <locus from="144r">Bl. 144</locus>, <locus from="145r">145</locus>, <locus from="155r">155</locus>, <locus from="156r">156</locus> 43–47 Zeilen.
                        </layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote script="bastarda">
                        <term>Bastarda</term> mit humanistischem Einschlag, möglicherweise von einer Hand, in den Interlinear- und Marginalglossen stärker kursiv;</handNote>
                     <handNote>
                        <locus from="145r" to="145v">145r-v</locus>, <locus from="155v">155v</locus> von anderer Hand.</handNote>
                  </handDesc>
                  <decoDesc>
                     <decoNote>Rubriziert; 1–3zeilige, <locus from="61r">61r</locus> 4zeilige rote Lombarden, einzelne nicht ausgeführt; Überschriften rot, rote Unterstreichungen.</decoNote>
                  </decoDesc>
                  <additions>Korrekturen (meist rote Streichungen) und Nachträge von der Schreiberhand. <locus from="60r">60r</locus> Nachtrag <date>spätes 15. Jh.</date>; <locus from="36r" to="36v">36r-v</locus> Marginalien von späterer Hand; <locus from="43v" to="44r">43v/44r</locus> Titel griechisch und in humanistischer Kursive von einer Hand <date>1. Hälfte 16. Jh.</date>; <locus from="50v">50v</locus> <term>Handweiser</term>; <locus from="44r" to="52r">44–52</locus> Bleistiftnotizen <date>20. Jh.</date>
                  </additions>
                  <bindingDesc>
                     <binding notBefore="1400" notAfter="1499">
                        <p>Dunkelbraunes Leder auf Holz, <supplied><locus from="Vorderseite">vorne</locus>/ <locus from="Rückseite">hinten</locus></supplied>
                           <date>15. Jh.</date>, Streicheisenlinien und Einzelstempel EBDB
                           <ref cRef="EBDB_w003714">w003714</ref>, <ref cRef="EBDB_s029605">s029605</ref>, <ref cRef="EBDB_s029606">s029606</ref>, <ref cRef="EBDB_s029607">s029607</ref>, <ref cRef="EBDB_s029609">s029609</ref>, <ref cRef="EBDB_s029611">s029611</ref>. Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> und dem Leder der Schliesse <stamp>Stempel</stamp>aus der Restaurierung des <date>20. Jh.</date>; 2 <locus from="Schliessenseite">Schliessen</locus>, <date>20. Jh.</date>, möglicherweise mit Verwendung alter Teile. Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> hs. Titel- und Signaturschilder (<date>20. Jh.</date>). In den <term>Fälzen</term>
                           <term>Pergamentfragmente</term>, <date>10./11. Jh.</date>
                        </p>
                        <p>Spiegelblätter, Papier (<term>Wasserzeichen</term>
                           <watermark>Ochsenkopf</watermark>, <bibl>
                              <ref type="watermark"><hi rend="small-caps">Piccard</hi> Wasserzeichenkartei, Nr. 70016</ref></bibl>). <locus from="Vordere_Innenseite">Spiegelblatt vorn</locus>: am oberen Rand <quote>Varia philosophica, medica et poetica in parte de Peste</quote>; darunter 5 Distichen: <bibl>
                              <hi rend="small-caps">Walther</hi>, Proverbia 24695; 32269; 19580; 32860; 17109/9a.</bibl>
                           <locus from="Hintere_Innenseite">Spiegelblatt hinten</locus>: 3-zeiliges Rezept gegen Krätze von einer anderen Hand <quote>&gt;Unguem contra scabiem&lt; Recipe terbentine lote prius cum aqua pura</quote>
                           <gap/>
                        </p>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p>Teilweise in oberdeutscher Mundart geschrieben.</p>
                  </origin>
                  <acquisition>Im Katalog von <date>1740</date> (<ref type="mss" cRef="vad-0012#199" rend="no-link">VadSlg Ms. 12</ref>), S. 199, unter der Sign. B.6 <quote>Varia Variorum Philosophica</quote> verzeichnet; Einzelwerke B.6.1–15 passim; auf dem <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegelblatt</locus>
                     <quote>Sign. E.107</quote> mit Rötelstift.</acquisition>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl type="not_for_e-codices">Beschreibung für e-codices von Rudolf Gamper, Kantonsbibliothek St. Gallen, Vadianische Sammlung und Florian Mittenhuber, Bern, St. Gallen <date>2010</date>.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <bibl>Gustav <hi rend="small-caps">Scherrer</hi>, St. Gallische Handschriften, in Auszügen herausgegeben. St. Gallen 1859, S. 29 und 35f.;</bibl>
                     <bibl>Gustav <hi rend="small-caps">Scherrer</hi>, Verzeichniss der Manuscripte und Incunabeln der Vadianischen Bibliothek in St. Gallen, St. Gallen 1864 (Nachdruck Hildesheim/New York 1976), S. 130f., Nr. 455;</bibl>
                     <bibl>Beat Matthias v. <hi rend="small-caps">Scarpatetti</hi>, Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550, Bd. 3, Dietikon-Zürich 1991, Textband S. 273, Nr. 901.</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <!--<revisionDesc>
			<change who="marina" when="25.02.2013"></change>
		</revisionDesc>--></teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>
