<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" version="5.1" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd" xml:lang="deu" xml:id="eCod_ubb-B-V-0032_HAN" xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/ubb/B-V-0032/HAN">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Sammelhandschrift (Theologie)</title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Brigitte Roux</persName>
                  <date when="2017-11-16">16.11.2017</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc xml:id="ubb-B-V-0032_HAN" xml:lang="deu">
               <msIdentifier>
                  <settlement>Basel</settlement>
                  <repository>Universitätsbibliothek</repository>
                  <idno>B V 32</idno>
                  <altIdentifier type="former">
                     <repository>Kartause Basel, Bibliotheca antiqua</repository>
                     <idno>D cx:2 (alt)</idno>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier type="former">
                     <repository>Kartause Basel</repository>
                     <idno>D xxix:1 (alt)</idno>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier type="former">
                     <repository>Kartause Basel</repository>
                     <idno>B xv (alt)</idno>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title>Sammelhandschrift (Theologie)</title>
                  <origDate notBefore="1200" notAfter="1299">13. Jahrhundert</origDate>
                  <origDate notBefore="1300" notAfter="1399">14. Jahrhundert</origDate>
               </head>
               <msContents>
                  <summary>Sammelhandschrift (Theologie)</summary>
               </msContents>
               
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <support>Pergament vorne dick, hinten dünner, teilweise unregelmässig beschnitten.</support>
                        <extent>
                           <measure type="leavesCount" n="87">1 Band (87 Blätter)</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="26 x 19 cm">26 x 18,5-19</measure>
                        </extent>
                        <foliation>Moderne Bleistiftfoliierung 1-87.</foliation>
                        <collation>Zusammengesetzt aus drei ursprünglich separaten Teilen. Lagen: V<locus from="10v" rend="sup">10</locus> + 4 IV<locus from="42v" rend="sup">42</locus> + (IV+1)<locus from="51v" rend="sup">51</locus> + (VII-2)<locus from="63v" rend="sup">63</locus> + VI<locus from="75v" rend="sup">75</locus> + IV<locus from="83v" rend="sup">83</locus> + II<locus from="87v" rend="sup">87</locus>; alte Bezeichnung der Lagen I-VI (= Teil I) mit römischen Ziffern auf der letzten verso-Seite rechts unten, moderne Lagenbezeichnung VII-X (= Teil II und III).</collation>
                        <condition>Bl. <locus from="87r">87</locus> unten ein Streifen herausgeschnitten</condition>
                     </supportDesc>
                  </objectDesc>
                     <bindingDesc>
                        <binding>
                           <p>Mit gelblichem Pergament überzogene, ungemusterte, gegen die Ränder flach abgerundete <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus> im Format des Buchblocks, <locus from="Buchrücken">Rückenpartie</locus> erneuert. Von den zwei nach vorn greifenden Schliessen nur die vierblättrigen Haftösen am hinteren Deckel erhalten. Titelinschrift in Schwarz auf dem <locus from="Vorderseite">vorderen Deckel</locus> "Sermones" daneben eine getilgte Signatur; Conspectus im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Deckel</locus>. Rote, braune, gelbe Ledersignakeln am vorderen <locus from="Schliessenseite">Schnitt</locus>.</p>
                        </binding>
                     </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin><p>Ursprünglich drei selbstständige Teile.</p></origin>
                  <provenance>
                     <p>Aus der Basler Kartause als Geschenk des Kölner Priesters <persName role="former_possessor" key="pnd_1137729376">Gottschalk Kamenschede</persName>. Im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Deckel</locus> über dem Conspectus Eintrag <persName role="librarian" key="pnd_102492042">Heinrich Arnoldi</persName>s <quote>Liber Cartuß[iensium] Baß[ilee]</quote>; darunter radiert (Quarzlampe) <quote>Liber domus vallis beate [...] et martiris [...] Cart[usiensium] Bas[ilee] Orate pro domino [Gotscalco plebano in Bre]kelvelde Westfalie Colon[iensi]</quote>; daneben Signatur von der Hand <persName role="librarian" key="pnd_102492042">Arnoldi</persName>s, dieselbe völlig verblasst auch auf dem vorderen Deckel "B.XV"; im Deckel daneben eine noch ältere in Umrahmung <quote>D [...]</quote>, letztere evtl. bezugnehmend auf die Bücherordnung des Vorbesitzers; vgl. dessen Kaufeintrag Bl. <locus from="1r">1r</locus>, oberer Rand <quote>Anno domini m° ccc° xc secundo Ego <persName role="former_possessor" key="pnd_1137729376">Gotscalcus Kanenschede</persName> presbiter emi istum librum in <placeName>Colonia</placeName> xx die mensis marcii pro x albis denariis M° CCC° XC° secundo</quote> (alles radiert). Weiter oben im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Deckel</locus> Eintrag <persName role="librarian" key="pnd_1024501442">Louber</persName>s <quote>Ti Sermones antiqui et de x preceptis D XXXIX</quote>; Signatur gestrichen, sie steht noch im alphabetischen Katalog, Bl. 243v. Eine zweite Zahl "xvij" ist gleichfalls getilgt; sie stand früher als "D xvii" auch auf Bl. <locus from="2r">2r</locus>, unterer Rand und Ecke rechts zuoberst und hat an der zweiten Stelle einer letzten Platz gemacht, welche hier direkt auf die an dieser Stelle nicht mehr lesbare Signatur Arnoldis gesetzt ist, "D xc 2m"; diese steht im alten Standortsverzeichnis pro antiqua. Der einfache Eintrag <quote>Cartuß[iensium] Baß[ilee]</quote> findet sich ausserdem mehrere Male: Bl. <locus from="2r">2r</locus>, <locus from="27r">27r</locus>, <locus from="51r">51r</locus>, <locus from="52r">52r</locus>, <locus from="58r">58r</locus>, <locus from="73v">73v</locus> und im <locus from="Hintere_Innenseite">hinteren Deckel</locus>. An der letzten Stelle unter einem radierten Eintrag <quote>Iste liber est fratrum Carthusiensium Basilee etc. Itaque noli vindicare nobis [2]</quote>.</p>
                  </provenance>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl type="not_for_e-codices">Aus: HAN. Verbundkatalog Handschriften - Archive - Nachlässe, <date>2017</date>.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <listBibl>
                        <head>Bibliograph. Nachweise</head>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Morin</hi>, Jean. - A travers les manuscrits de Bâle. In: Basler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde ; 26 (1927), S. 175-249, hier S. 189</bibl>
                        <bibl>Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav <hi rend="small-caps">Meyer</hi> und Max <hi rend="small-caps">Burckhardt</hi>. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 1, S. 543-551</bibl>
                     </listBibl>
                     <listBibl>
                        <head>Literatur</head>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Morin</hi>, Germain. - Un rouleau mortuaire des moniales de Sainte-Marie d'Helfta, 24 octobre 1367. In: Revue Bénédictine ; 37 (1925), S. 100-10352r-73v</bibl>
                     </listBibl>
                     <listBibl>
                        <head>Online</head>
                        <bibl>
                           <ref type="crossRef" target="http://www.manuscripta-mediaevalia.de/hs/katalogseiten/HSK0503a_b0543_jpg.htm">Meyer/Burckhardt online</ref>
                        </bibl>
                     </listBibl>
                  </listBibl>
               </additional>
               
               <msPart>
                  <altIdentifier type="partial">
                     <idno>I</idno>
                     <note>
                        <locus from="1r" to="51v">(Bl. 1-51)</locus>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <msContents>
                     <textLang mainLang="lat">Lateinisch</textLang>
                     <msItem>
                        <locus from="1r" to="1v">1r-v</locus>
                        <note>leer</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="2r" to="30v">2r-30v</locus>
                        <title>Series prior: Sermones de tempore, festis sanctisque</title>
                        <rubric>Incipiunt sermones.</rubric>  
                        <incipit>&#x3e;Quia verbum&#x3c; predicationis et doctrinę suscepimus. Ideo non possumus pretermittere quin vobis in quantum possumus vitam ęternę salutis annunciemus. In divinis libris scriptum est</incipit>
                        <explicit>qui eum perducit in fine corporis sui de hoc seculo nequam in illud futurum seculum ubi nichil erit nisi laus et sempiternum gaudium. Amen</explicit><lb/>
                        <note>Von unbekanntem Verfasser unter verschiedenen Veränderungen u.a. aus folgenden Autoren kompiliert: <persName role="author" key="pnd_118508237">Beda</persName>, <persName role="author" key="pnd_118508237">Ps.-Beda</persName>, <persName role="author" key="pnd_118666509">Caesarius Arelatensis</persName>, <persName role="author" key="pnd_118541838">Gregorius Magnus</persName>, <persName role="author" key="pnd_118557831">Johannes Chrysostomus</persName> und <persName role="author" key="pnd_118590235">Origenes</persName>; <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> zählen 46 Stücke, davon kommen Stück 19.21-24.27.30.34 (Bl. <locus from="13r">13r</locus>.<locus from="14r" to="15r">14r-15r</locus>.<locus from="17r">17r</locus>.<locus from="19r">19r</locus>.<locus from="21v">21v</locus>) auf Bl. <locus from="40v" to="43v">40v-43v</locus> noch einmal vor. Weiter führende Informationen v.a. philologischer Art <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 543-545</bibl></note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="30v" to="51v">30v-51v</locus>
                        <title>Series posterior: Themata sermonum seu sermones de tempore</title>
                        <rubric>De adventu domini.</rubric> 
                        <incipit>Ecce venit rex occurramus o<supplied rend="italic">bviam</supplied> <gap reason="sampling"></gap> <note>[cf. Matth. 21,5]</note>. Omne tempus quod in hoc seculo vivimus dilectissimi ad hoc nobis divina bonitas concessit ut in huius vitę brevitate ęternitatem animę conquiramus et ad patriam nostram de qua pro malis actibus expulsi sumus. Iterum bonis actibus redeamus</incipit>
                        <explicit>ut possit vincere omnis fornicationis illecebras et ita ut eius matrimonium integre custodiat ut in die iudicii penam nullam suscipiat. Amen.</explicit> <lb/>
                        <note>[Darunter ausradiert, mit Quarzlampe noch teilweise lesbar:] <quote>Dominus de bonis <unclear>quedam</unclear>  Iohannis &#124; De bonis quedam <supplied>?</supplied> <gap/> VI sol. &#124; De bonis Ade <gap/> V sol. &#124; <gap/> de bonis predicti Iohannis <gap/> &#124; De bonis <gap/> &#124; De bonis predicti Ade <gap/> &#124;&#124;</quote></note><lb/>
                        <note>62 kurze Stücke, meist bloss wortdeutende Expositionen zu den Tagesevangelien; 1-3 stellen dagegen regelrechte Predigten dar; <locus from="40v" to="43v">40v-43v</locus> teilweise übereinstimmend mit <locus from="13r" to="21v">13r-21v</locus> (vgl. oben). Weiter führende Informationen v.a. philologischer Art <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 546</bibl></note>
                     </msItem>
                  </msContents>
                  <physDesc>
                     <objectDesc form="codex">
                        <layoutDesc>
                           <layout columns="1" writtenLines="30 33">
                              Schriftspiegel <measure type="written">19,5-20,5 x 13,5-14 cm</measure>, ungespalten, 30-33 mit dem Zirkel abgesteckte und mit dem Stift gezogene Zeilen.</layout>
                        </layoutDesc>
                     </objectDesc>
                     <handDesc>
                        <p>
                           Regelmässige Buchminuskel <date>13. Jh.</date>, eine einzige Hand.</p>
                     </handDesc>
                     <decoDesc>
                        <decoNote>
                           Rote Zwischentitel, Bl. <locus from="2r">2r</locus> oberste Zeile rot und schwarz, mit Unzialbuchstaben.</decoNote>
                     </decoDesc>
                  </physDesc>
               </msPart>
               
               <msPart>
                  <altIdentifier type="partial">
                     <idno>II</idno>
                     <note>
                        <locus from="52r" to="75v">Bl. 52-75</locus>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <msContents>
                     <msItem>
                        <locus from="52r" to="69v">52ra-69va</locus>
                        <author key="pnd_118548379">Henricus de Frimaria Oesa</author>
                        <title>Tractatus de 10 praeceptis</title>
                        <note>[Prol.:]</note> 
                        <incipit rend="dots-after">Audi Israhel precepta domini et ea in corde tuo quasi in libro scribe <gap reason="sampling"/> melle fluentem <note>[s. exod. 3,17; 13,5; deut. 4,1; 5,1 usw.]</note>. In verbis propositis spiritus sanctus circa divina precepta tria tangit. Primo namque</incipit>
                        <msItem>
                           <locus from="53v">53vb</locus> 
                           <incipit>distingwi in tres partes principales secundum tres composiciones <supplied>sic pro ex-</supplied> cuiuslibet precepti ut videbitur in processu deo principante. <supplied>1 expos. 1:</supplied> Primum preceptum appropriate respicit personam patris quantum ad voluntarium obsequium omnis operis</incipit> 
                           <explicit><note><locus from="68v">68vb</locus> 10 expos. 3</note>: Quod vinum nobis me<supplied rend="italic">ri</supplied>tis gloriose virginis prestare dignetur eius filius qui cum patre <gap reason="sampling"></gap> <note>[ = praec. 1 expos. 1 fol. A[8]r-10 expos. 3 fol. L 5v.]</note></explicit>
                        </msItem>
                        <note>In Handschriften verschiedenen Autoren zugeschrieben, Verfasserschaft des älteren <persName role="author" key="pnd_118548379">Henricus de Frimaria</persName> (<date>1245-1340</date>) jedoch gesichert. Weiter führende Informationen v.a. philologischer Art <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 547f.</bibl></note><lb/>
                        <bibl>Druck: öfter (siehe <hi rend="small-caps">Hain</hi> 10400ff.), z.B. Coloniae 1501 unter dem Titel ‘Preceptorium Nicolai de Lyra’ (fol. A[2]r-A[8]r, prol. expos. 1-3 und praec. 1 expos. 1 fol. A[8]r-10 expos. 3 fol. L 5v)</bibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Stroick</hi>, Clemens. - Heinrich von Friemar: Leben, Werke, philosophisch-theologische Stellung in der Scholastik (Freiburger theologische Studien 68). - Freiburg (i.Br.) : Herder, 1954, S. 37ff.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="69v" to="73v">69va-73vb</locus>
                        <title>Anonymi commentarius in carmen illud de naturis 12 animalium, quod e Physiologo composuit Theobaldus quidam</title>
                        <note>[Hand des Bibliothekars <persName role="librarian" key="pnd_132576902">Conrad Pfister</persName>s:]</note> 
                        <rubric>Cybaldus episcopus Physiologus de naturis animalium XII.</rubric> 
                        <incipit><supplied rend="italic">T</supplied>res leo naturas etc. <note>[comm. praef.:]</note> In principio huius auctoris sicut in aliorum sex sunt inquirenda. Que materia, que intencio, que utilitas, <sic>que</sic> auctor, quis titulus, cui parti philosophie supponatur. Materia huius auctoris est natura XII. animalium scilicet leonis serpentis aquile etc. Intencio huius auctoris </incipit>
                        <explicit><locus from="69v">69vb</locus> auctor iste de naturis animalium tractans per que sancta trinitas designatur vel quatuor ewangeliste vel .XII. apostoli quorum doctrina fulget ecclesia ut sol et luna. <note>[Hd. <persName role="librarian" key="pnd_132576902">Pfister</persName>s: <quote>1 Leo</quote>]</note></explicit> 
                        <msItem>
                           <incipit>Incipit a leone id est a Christo qui est <sic>tredicimus</sic> inter XII. apostolos et incipit sic tres leo naturas et merito a leone incipit idest a Christo quia a deo omnis natura habet originem</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <incipit>idem <note>[ps. 126,1]</note> nisi dominus custodierit civitatem. <note>[Hd. <persName role="librarian" key="pnd_132576902">Pfister</persName>s: <quote>2 Aquila</quote>:]</note> <supplied rend="italic">E</supplied>sse fuerunt <note>[sic pro: <quote>ferunt</quote>]</note> aquilam etc. In secundo loco agit auctor de aquila et merito quia per aquilam sapientia .i. Christus designatur</incipit>
                        <explicit><note>[12=13 comm., de panthera]</note> curremus ad celi pallatium ibique exultantes dicemus <gap reason="sampling"/>quam nos <sic>conferat</sic> pater et filius et s<supplied>piritus</supplied> <sic>sancti</sic> amen</explicit>
                        </msItem>
                        <note>Der vorliegende Kommentar teilt in 13 Stücke: <locus from="73r">73ra</locus> wird aus 9. "syrenes, onecentaurus" die Gruppe "de honocentauris" als 10. Stück angesetzt. Danach nennt er 11 (vulg. 10) elephas, 12 (vulg. 11) turtur usw. Pfister jedoch zählt am Rand fortlaufend 1-12, ab 10 also abweichend von Hs.; <bibl>Literatur (hauptsächlich zu Theobaldus) siehe <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 549</bibl></note><lb/>
                        <bibl>Carm. und comm. (einigermassen verwandt): Phisiologus Theobaldi episcopi de nat. XII animalium (= Hain 15468)</bibl>
                        <bibl>Carm.: Auch unter dem Namen Hildebertus Cenomanensis, PL 171, 1217 B-1224 B</bibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Lauchert</hi>, Friedrich. - Geschichte des Physiologus. - Strassburg, 1889, 971</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="74r" to="75r">74ra-75rb</locus>
                        <note>leer</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="75v">75va-b</locus>
                        <title>Epistola abbatissae et monialium OSB in Novo Helpede de nece <unclear>He(n)rici</unclear> praepositi (<date>24.10.1367</date>)</title>
                        <incipit>Universis Christi fidelibus hanc literam visuris vel audituris Iutta dei gratia abbatissa totumque collegium monasterii sancte Marie virginis in Novo Helpede salutem in eo qui est pater misericordiarum <gap reason="sampling"/>Quoniam non habemus hic manentem civitatem, oportet ut futuram inquiramus <gap reason="sampling"/> Hinc <supplied rend="italic">est</supplied> quod universali caritati vestre <gap reason="sampling"/>innotescimus, quod <gap reason="sampling"/> dominus He<supplied rend="italic">n</supplied>r<gap/>, prepositus <gap reason="sampling"/> occisus est</incipit>
                        <explicit>perfrui mereantur. Datum anno dominice incarnacionis <date>1367</date>. In dominica qua cantatur salus populi nostri conventus sub sigillo. Latori quoque presentium benefacientes diem quo apud vos fuerit huic carte inscribatis</explicit><lb/>
                        <note>Weder über die hier genannte Äbtissin <persName>Jutta</persName> (eine andere <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Krühne</hi>, 1888, 164 nr. 66, a. 1311</bibl>) noch über den ermordeten Probst Her[...] (ungenau <bibl><hi rend="small-caps">Morin</hi>, 1925</bibl>: Hen[ricus], das -n- ist weder geschrieben noch bezeichnet; selbst -e- unsicher [Har- ?]) ist Näheres ermittelt; in dem genannten Urkundenbuch klafft zwischen <date>21.9.1354</date> (<bibl><hi rend="small-caps">Krühne</hi>, 1888, 194 nr. 114</bibl>) und <date>3.5.1376</date> (<bibl>ebda. nr. 115</bibl>) eine Lücke. Zum Datum (allgemein = 17.10.; in deutschem Usus jedoch 1 Woche später = 24.). <bibl>S. <hi rend="small-caps">Morin</hi>, 1925, 103.</bibl></note>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Krühne</hi>, Max. - Urkundenbuch der Klöster der Grafschaft Mansfeld (Geschichtsquellen der Provinz Sachsen, Bd. 20). - Halle, 1888, 129ff. nr. 1 ff.</bibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Morin</hi>, Germain. - Un rouleau mortuaire des moniales de Sainte-Marie d' Helfta. 24 octobre 1367. In: Revue bénédictine 37 (1925), S. 100-102 (aus vorl. Hs.)</bibl>
                        <bibl>Ders. - A travers les manuscrits de Bâle (Baler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde 26). - Basel, 1927, S. 175-249, hier: S. 189</bibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Nemes</hi>, Balázs J.: Text production and authorship: Gertrude of Helfta’s «Legatus divinae pieatis». In: A companion to mysticism and devotion in northern Germany in the late Middle Ages / ed. by Elizabeth <hi rend="small-caps">Andersen</hi> ... [et al.]. - Leiden : Brill 2014, S. 103ff., hier S. 113 Anm. 46</bibl>
                     </msItem>
                  </msContents>
                  <physDesc>
                     <objectDesc form="codex">
                        <layoutDesc><layout columns="2" writtenLines="53 54">
                           Schriftspiegel <measure type="written">20-20,5 x 15 cm</measure>, zweispaltig, 53-54 mit dem Zirkel abgesteckte, teils mit Tinte gezogene Zeilen, teils ohne sichtbare Liniierung.</layout>
                        </layoutDesc>
                     </objectDesc>
                     <handDesc>
                        <handNote script="cursiva">
                           <p>
                              Kursive Buchschrift <date>14. Jh.</date>, mehrere Hände: a) Bl. <locus from="52r" to="68v">52ra-68vb</locus>, b) <locus from="68v" to="69r">68vb-69ra</locus>, c) <locus from="69r" to="73v">69rb-73vb</locus>, d) <locus from="75v">75vb</locus></p>
                        </handNote>
                     </handDesc>
                     <decoDesc>
                        <decoNote>
                           Rubrizierung nur am Anfang. Bl. <locus from="53v" to="54r">53v-54r</locus> und <locus from="55v" to="56r">55v-56r</locus> rote Strichelung, Zwischentitel später alle schwarz, Bl. <locus from="54r" to="56r">54r-56r</locus> oberer und unterer Rand gleichmässig ausgezogene Ober- und Unterlängen.</decoNote>
                     </decoDesc>
                  </physDesc>
               </msPart>
               
               <msPart>
                  <altIdentifier type="partial">
                     <idno>III</idno>
                     <note>
                        <locus from="76r" to="87v">(Bl. 76r-87v)</locus>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                      <msContents>
                         <msItem>
                            <locus from="76r" to="78v">76r-78v</locus>
                            <title>Praecepta de modo recte vivendi</title>
                            <rubric>Incipit bonus et utilis modus vivendi secundum deum ad omnes fere status hominum ordinatus. Et primo ad nobiles et postea ad eorum iusticiarios.</rubric>                           
                            <incipit> &#x3e;Ad potentes&#x3c; Ne potentes per potentiam suam opprimant nec a suis subditis opprimi permittant &#124; Malos usus de villis suis destruant. Statuta vero ad communem utilitatem faciant &#124; <gap reason="sampling"/>Et nil a suis subditis extorqueant &#124; 
                               &#x3e;Ad divites&#x3c;
                               &#124; Ne aliquis iniuste acquirat propter divitias suas &#124; <gap reason="sampling"></gap>
                               &#x3e;ad pauperes&#x3c;<gap reason="sampling"/>  <note><locus from="76v">[76v]</locus></note> &#x3e;ad coniugatos&#x3c; <gap reason="sampling"></gap>
                               &#x3e;ad filios&#x3c; <gap reason="sampling"></gap>
                               &#x3e;ad familiam&#x3c;<gap reason="sampling"></gap>
                               &#x3e;quomodo sit se habendum in missa&#x3c;<gap reason="sampling"></gap>
                               <note><locus from="77r">[77r]</locus></note>&#x3e;<gap reason="sampling"/>ad viduas&#x3c;  &#x3e;ad virgines et puellas&#x3c;
                               &#x3e;ad mercatores&#x3c; <note><locus from="77v">[77v]</locus></note>&#x3e;<gap reason="sampling"/>ad hospites&#x3c;
                               &#x3e;ad tabernarios&#x3c;
                               &#x3e;<gap reason="sampling"/>ad mulieres&#x3c;
                               &#x3e;ad omnes generaliter</incipit> 
                            <explicit>Recte quando aliquis accipit munus pro iudicio vel iusticia facienda vel festinanda vel retardanda.</explicit> 
                            <finalRubric>Explicit deo gracias</finalRubric><lb/>
                            <note>Enger Zusammenhang mit <ref type="mss" cRef="ubb-B-IV-0028#1r">B IV 28 (1r-11v)</ref>, Textliches <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 404f. (zu B IV 28)</bibl></note>
                         </msItem>
                         <msItem>
                            <locus from="78v" to="80v">78v-80vb</locus>
                            <title>Proverbiales sententiae secundum auctoritates digestae</title>
                            <rubric>Incipiunt XLVIII bona proverbialia documenta philosophorum et sapientium quondam huius mundi</rubric> 
                            <incipit><note>&#124;</note> 
                            &#x3e;Poete&#x3c; 
                            &#124; Iuvenis stans in timore. &#47; Et parentum in honore &#47; In divino servicio. &#47; Pauperum amore pio &#47; Et a malo timorosus. &#47; Nec piger sit nec gulosus &#47; Si longa vita vixerit. &#47; Magno in honore erit &#47;&#47; 
                            &#x3e;Aristotilis&#x3c; 
                            Ne reputo sapientem. &#47; Cuius ira ligat mentem &#47; Ira sic cor sensu privat. &#47; Qui hic ad opus non iuvat. 
                            &#x3e;Oratius&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Plato&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Sapiente&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Macrobius&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;David&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Socrates&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;<sic>Perces</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            <note><locus from="79r">[79r]</locus><gap reason="sampling"/></note> 
                            &#x3e;Tullius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;<sic>Salustinus</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;<sic>Calo</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;minor&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Salomon&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Cato&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Lucanus&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Macrobius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Thobias&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Socrates&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iuvenalis&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            <note><locus from="79v">[79v]</locus><gap reason="sampling"/></note>
                            &#x3e;Salomon&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Ysidorus&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;<sic>Dyagenes</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Cicero&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Boecius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Tullius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iuvenalis&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Aristotilis&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Therentius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Ovidius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Aristotilis&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iuvenalis&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            <note><locus from="80r">[80r]</locus><gap reason="sampling"/></note>
                            &#x3e;Virgilius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Perses&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Lucanus&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Macer&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;<sic>Dyagenes</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iulius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Lucanus&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Macrobius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iuvenalis&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            &#x3e;Salomon&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;<sic>Dyagenes</sic>&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Macrobius&#x3c;<gap reason="sampling"/> 
                            <note><locus from="80v">[80v]</locus><gap reason="sampling"/></note>
                            &#x3e;Plato&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                            &#x3e;Iulius&#x3c;<gap reason="sampling"/>
                               &#x3e;Boecius&#x3c;</incipit>
                            <explicit>&#x3e;Eusebius.&#x3c; &#124; Multi iudices pro donis &#47; perdunt viam rationis &#47; Qui plus quam debeat cupit. &#47; Cupiditas hunc decipit. &#47;&#47;</explicit> <finalRubric>Explicit deo gratias</finalRubric><lb/>
                            <note>Weitere Informationen philologischer Art <bibl>vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> (1960), S. 403f. (zu <ref type="mss" cRef="ubb-B-IV-0028#28r">B IV 28</ref>)</bibl></note>
                         </msItem>
                         <msItem>
                            <locus from="80v" to="82r">80v-82r</locus>
                            <title>Altercatio diaboli et angeli de 7 peccatis mortalibus</title>
                            <rubric>Incipiunt temptationes demonis temptantis homines de septem peccatis mortalibus et eorum ramis. Et statim angeli boni custodis hominis defensio sacram scripturam allegantis. Et primo de .VII. peccatis principalibus cum suis ramis successive.</rubric> 
                            <note>[Darstellung des folgenden in zwei Kolonnen]</note> 
                            <incipit>
                               &#x3e;Dyabolus temptans dicit&#x3e;. &#124; Superbus sis. &#124; &#x3e;Angelus defendens respondit non quia scriptum est&#x3e;. &#124; Deus superbis resistit humilibus autem dat gratiam <note>[= Iac. 4,6].</note> &#124; Sublime extollaris &#124; Oculi sublimes humiliabuntur <note>[cf. Is. 2,11]</note> &#124; Invide &#124; Invidia dyaboli mors intrabit in orbem terrarum <note>[sap. 2,24]</note> <gap reason="sampling"/> <note><locus from="81r">[81r]</locus></note> &#x3e;Superbia c. ramis&#x3e;. &#124; In altum erigere &#124; Excelsus dominus humilia respicit <note>[ps. 137,6]</note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;gula c. ramis&#x3c;. &#124; Inebriare &#124; Nolite inebriari vino <gap reason="sampling"/> <note>[Eph. 5, 18]</note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;luxuria c. ramis&#x3e;. &#124; luxuriare &#124; luxuria mulierum et vinum obsecant <note>[sic, recte obcecant]</note> cor hominis <gap reason="sampling"/> &#x3e;avaricia c. ramis&#x3e;. &#124; Avarus sis &#124; avarus non habet hereditatem <gap reason="sampling"/> <note>[Eph. 5, 5]</note> <gap reason="sampling"/> <note><locus from="81v">[81v]</locus></note> &#x3e;accidia c. ramis&#x3e;. &#124; Piger sis &#124; Si fueris piger veniet tibi quasi viator egestas <note>[prov. 6,11]</note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;ira c. ramis&#x3e; &#124; Iram effunde &#124; [a.] Omnis ira et indignatio tollatur a vobis operibus bonis <note>[cf. Eph. 4,31]</note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;Invidia c. ramis&#x3c;. &#124; Invidiam exerce &#124; Nichil per invidiam et contencionem facias <note>[Phil. 2,3]</note></incipit> 
                           <explicit><supplied rend="italic">invidia</supplied> Predare. &#124; Ve qui predaris in re speciem predaberis <note>[cf. Is. 33,1]</note> &#124; Occide &#124; Omnis homicida non habet in se vitam manentem <note>[I Ioh. 3,15]</note>. &#x3e;Explicit deo gracias&#x3e;</explicit><lb/>
                            <note>Jedes Stichwort wird mit 8 (bzw. gula = 7) Stellen belegt; links jeweils die Aufforderung des diabolus, anschliessend in eigener Kolonne die Entgegnung des angelus. Die Erwiderungen sind lauter (wörtliche oder veränderte) Bibelzitate; sie stehen bei jedem Stichwort unter der rubrizierten Überschrift <quote>"non quia scriptum est"</quote></note>
                         </msItem>
                         <msItem>
                            <locus from="82r" to="85r">82r-85r</locus>
                            <title>Schema, tabula fidei</title>
                            <incipit>&#x3e;Incipit bona et utilis tabula fidei Christiane in qua continentur sub brevibus. Et primo VII virtutes principales videlicet&#x3c;. &#x3e;Septem virtutes principales&#x3c;. Fides. Spes. Caritas. Iusticia. temperantia. Fortitudo. Prudentia. <note><locus from="82r">[82ra]</locus></note> &#x3e;VII peccata mortalia&#x3c;. Superbia &#124; invidia &#124; <gap reason="sampling"/> luxuria. <note><locus from="82r">[82rb]</locus></note> Septem virtutes &#124; humilitas &#124; amor &#124; <gap reason="sampling"/> castitas <gap reason="sampling"/> <note><locus from="82r">[82rc]</locus></note> &#x3e;VII opera misericordie secundum corpus&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note>[darunter ungespalten:]</note> &#x3e;opera misericordie secundum animam&#x3c;. <gap reason="sampling"/> <note><locus from="82v">[82va]</locus></note> &#x3e;VII sacramenta <gap reason="sampling"/>&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="82v">[82vb]</locus></note> &#x3e;VII dona spiritus sancti&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note>[darunter ungespalten:]</note> &#x3e;VII peticiones contente in oratione pater noster&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="82v">[82va]</locus></note> &#x3e;Quintus sensus corporis&#x3e; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="82v">[82vb]</locus></note> &#x3e;duo principalia mandata legis&#x3c; <note><locus from="82v">[82va]</locus></note> &#x3e;decem mandata legis&#x3c; <note><locus from="82v">[82vb]</locus></note> &#x3e;primum mandatum est&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="83r">[83r]</locus></note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;Quatuor consilia Christi <gap reason="sampling"/>&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;Octo beatitudines iustorum&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="83v">[83v]</locus></note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;Septem dotes hominis in paradiso&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;Quindecim gaudia paradisi&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="84r">[84ra]</locus></note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;Quindecim pene infernales&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;Indumenta spiritualia&#x3c;. Anime innocentia et matrimonialis castitas. <note><locus from="84r">[84rb]</locus></note> &#x3e;Spirituale nutrimentum&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;Septem etates mundi<gap reason="sampling"/>&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="84v">[84v]</locus></note> &#x3e;Septem etates hominis&#x3c;</incipit>
                            <explicit><supplied rend="italic">XII artt. fidei</supplied> &#x3e;Duodecimus&#x3c;. Credere paradisum esse vitam eternam hunc etiam articulum composuit beatus Mathias apostolus vitam eternam. Amen. &#x3e;Explicit deo gracias&#x3c;</explicit>
                         </msItem>
                         <msItem>
                            <locus from="85v" to="86v">85v-86v</locus>
                            <title>Applicationes figurativae VT. et NT. secundum vitam Christi et BMV</title>
                            <rubric>Incipiunt figurative applicationes veteris testamenti ad novum secundum vitam Cristi et beate virginis</rubric><note>.</note>
                            <incipit>&#x3e;De conceptione Ihesu Cristi&#x3c;. Sicut angelus annuntiavit beatis Ioachim et Anne conceptionem beati Iohannis <note>[auf Rasur; darüber von Hand 15. Jh. <hi rend="italic">sancti Iohannis</hi>]</note>. Ita angelus annuntiavit beate virgini conceptionem Ihesu Christi. &#x3e;De nativitate Christi&#x3c;. Sicut Ysayas annuntiavit Iudeis Christum venturum. Ita angelus annuntiavit pastoribus Christum natum. &#x3e;De conservatione virginitatis matris Christi&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De oblacione trium regum&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De purificatione virginis&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De baptismo Ihesu Christi&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De conversione aque in vinum&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De temptatione Christi a dyabolo&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De resuscitatione Lazari&#x3c; <gap reason="sampling"/> <note><locus from="86r">[86r]</locus></note> <gap reason="sampling"/> &#x3e;De dominica in ramis palmarum&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De cena domini&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De ablutione pedum <gap reason="sampling"/>&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De proditione Iude&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;Quomodo Christi portavit crucem&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De crucifixione Christi&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De sepultura Christi&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De descentione Christi ad inferos&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De ascentione domini&#x3c; <gap reason="sampling"/> &#x3e;De festo penthecostes&#x3c;</incipit> 
                            <explicit>&#x3e;De assumptione beate virginis&#x3c;. Sicut rex Salomon coronavit matrem suam <gap reason="sampling"/> Ita Christus coronavit matrem suam super omnes <note>[über der Zeile ergänzt]</note> choros angelorum in paradiso.</explicit> <finalRubric>Explicit deo gracias. Amen</finalRubric><lb/>
                            <note>Total 20 Applicationes, die immer mit "sicut" (=VT.) eingeleitet, mit "ita" (=NT.) fortgeführt werden</note>
                         </msItem>
                         <msItem>
                            <locus from="87r" to="87v">87r-v</locus>
                            <note>leer</note>
                         </msItem>  
                      </msContents>
                  <physDesc>
                    <objectDesc form="codex"> 
                       <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="29">
                           Teils ungespalten, teils regelmässig oder unregelmässig zweispaltig, Bl. <locus from="82r">82r</locus> ungespalten mit drei Kolonnen; 29 mit Punktorium abgesteckte, mit dem Stift fein gezogene Zeilen.</layout>
                     </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                     <handDesc>
                        <handNote script="other">
                           <p>
                              Kalligrafische Buchschrift <date>14. Jh.</date>, eine einzige Hand.</p>
                        </handNote>
                     </handDesc>
                     <decoDesc>
                        
                           <decoNote>
                              Regelmässige Rubrizierung aller Titel durch den Schreiber, rote Strichelung der Satz- bzw. Zeilenanfänge.</decoNote>
                           <decoNote>Initialen: Bl. <locus from="2r">2r</locus> Initiale Q: roter Buchstabenkörper mit grüner Schmuckfüllung, alle übrigen Initialen rot, ohne oder nur mit einfachen Verzierungen. <locus from="52r">Bl. 52ra</locus>: Grobe rote Initiale A.
                           </decoNote>
                     </decoDesc>
                  </physDesc>
               </msPart>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc><!---->
   </teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>