<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_bks-chart0536_Bretscher"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/bks/chart0536/Bretscher">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Psalter, Hymnar</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Solovey</persName>
						<date when="2015-08-15">15.08.2015</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="copyright">
					<licence>
						<p>Mit freundlicher Genehmigung des <orgName>Urs Graf Verlag, Dietikon</orgName>. Das Copyright an der Handschriftenbeschreibung liegt beim Verlag.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<bibl>PDF vorhanden</bibl>
				<msDesc xml:id="bks-chart0536_Bretscher" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Sarnen</settlement>
						<repository>Benediktinerkollegium</repository>
						<idno>Cod. chart. 536</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Psalter, Hymnar</title>
						<origDate notBefore="1480" notAfter="1480">1480</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<textLang mainLang="swg">Aus dem östlichen schwäbischen Sprachraum.</textLang>
						<msItem>
							<locus from="V1r" to="V1v">Ir-v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1r" to="2v">1r-2v</locus>
							<title>Predigt.</title>
							<rubric>Ostern</rubric>
							<incipit rend="dots-after">In nomine patris <gap reason="sampling"/> Iesum queritis <supplied><bibl><abbr>Mc</abbr> 16,6</bibl></supplied> <gap reason="sampling"/> Die wort die ich gesprochen han ze latin schribt der wirdig evangelist Marcus<gap reason="sampling"/> Dise wort band die engel gesprochen z&#367; den Marien die do s&#367;chtend Jesum in dem grab und werden unß vorgelesen z&#367; einem bispil und exempel</incipit>
							<note>
								<locus from="2v">2v</locus>
							</note>
							<finalRubric>M<hi rend="sup">o</hi>cccc<hi rend="sup">o</hi>lxxx altera die post annunciacionem</finalRubric>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2v" to="3r">2v-3r</locus>
							<title>Evangeliumperikope.</title>
							<rubric>Dominica duodecima post festum trinitatis</rubric>
							<incipit rend="dots-after">Evangelium secundum Marcum. Jesus gieng uß von dem ende Tiri</incipit>
							<note><bibl><abbr>Mc</abbr> 7,31-37</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="3v" to="12r">3v-12r</locus>
							<title>Predigt.</title>
							<note>Zu Johannes Bapt.</note>
							<incipit rend="dots-after">Die heilig m&#367;ter die cristenheit und sta&#x0366;nd ursprunglich gescriben in dem ewangeli Mathei an dem eilfften capitel <gap reason="sampling"/> Under den sün der frowen <supplied><bibl><abbr>Mt</abbr> 11,11</bibl></supplied> <gap reason="sampling"/> E dz ich kum uff die wort mit den ich angefangen han so begegnet mir ein lieblicher spruch den fürt ünser heiliger vatter sant Bernhart in einer Predig</incipit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="12v">12v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="13r" to="72v">13r-72v</locus>
							<title>Psalter.</title>
							<rubric>Der erst tytel des ersten psalms</rubric>
							<incipit>Der psalm David an der zal sin hundert und fünftzig. Da Saul gotts gebot brach <gap reason="sampling"/> Beatus vir qui. Der erst psalm. Selig ist</incipit>
							<explicit><hi rend="normal"><locus from="69r">69r</locus></hi> Ein end hat die weissagung oder der psalter des küniglichen propheten David.</explicit>
							<note><bibl>Ps 1-23,2</bibl>;</note>
							<msItem>
								<locus from="36v">36v</locus>
								<note>leer.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<note>Ps 109-116, 119-142 (nur Initium), 143-150, 117, 118.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="66r">66r</locus>
								<note>Gradualpsalmen, nur Initien.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<note>Tituli zu Ps 134-141; Ps 142 ganz, Tituli zu Ps 143-150.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="69r">69r</locus>
								<rubric>Per manus fratris <persName role="scribe">Wendelin Fräger</persName>. Oretur pro eo</rubric>
							</msItem>
								<msItem>
									<locus from="69v">69v</locus>
									<note>Nachtrag. Von der gleichen Hand. Ps 53.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="70r">70r</locus>
									<rubric>Die complet</rubric>
								<note>I Pt 5,8-9; Ps 4, Ps 30, Ps 90; Nunc dimittis; Magnificat, Vater unser, Ave Maria.</note>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="73r" to="84v">73r-84v</locus>
							<title>Hymnar.</title>
							<note>Lateinisch-deutsch, anschliessend deutsche Übersetzungen. Fortsetzung von <locus from="160v">160v</locus>.</note>
							<rubric>Iam lucis orto sidere etc.</rubric>
							<incipit>Sidere den sternen oder der sunnen, lucis des liechtes oder des tages, orto uffgegangen</incipit>
							<explicit>Beh&#367;t uns die sel. Presta pater omnipotens etc.</explicit>
							<note><bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 41</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 18-20</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 34, 44, 40, 123, 108, 114a</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 153</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 118, 121, 89 (1-4, 6), 22</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="85r" to="107v">85r-107v</locus>
							<title>Totenofficium.</title>
							<note>Deutsch; mit zahlreichen Übersetzungsvarianten (z. B. <locus from="97r">97r</locus> <quote rend="dots-after">die dich loben vel dir bekennen, bichten, verjehen</quote>).</note>
							<rubric>Dis ist vesper vigil der selen</rubric>
							<incipit>Psalmus Dilexi quoniam. Antiphona. Ich wirt got wol gefallen</incipit>
							<explicit><hi rend="normal"><locus from="107r">107r</locus></hi> alle zit ewenklich. Amen.</explicit>
							<note>Responsorien dominikanisch, <bibl><hi rend="small-caps">Ottosen</hi>, Responsories, S. 108-110: 14-72-24 / 32-57-28 / 68-46-38</bibl>.</note>
							<msItem>
								<locus from="104v">104v</locus>
								<note>Ablass von <persName>Papst Pius II.</persName></note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="107v">107v</locus>
								<note>Rm 11,33, deutsch.</note>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="108r" to="108v">108r-v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="109r" to="160v">109r-160v</locus>
							<title>Hymnar.</title>
							<note>Lateinisch-deutsch, anschliessend deutsche Übersetzungen.</note>
							<rubric>Incipiunt exposiciones theutonice himnorum cum sentenciis eorundem in ulgari</rubric>
							<incipit>O alme o du heiliger, conditor schöpfer</incipit>
							<explicit>in siner hohen ewikeitt. Amen.</explicit>
							<note><bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 47</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 8 (2-8)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 49, 48</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 53 (1-7)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 50</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 53 (8, 9, 11, 13)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 27 Nr. 6 (1-5)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 24, 31, 54, 60</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 67 (1, 3-6, S. 75: 7, 8), 117 (Verse 1-12)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 83, 84, 88, 91</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 144 (1-5; S. 194 <supplied>CDS</supplied>, 6)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 92 (1-4)</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 386-388</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 102</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 223, 96</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 188</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 52 Nr. 117, 118</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 156, 146</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 130, 113, 117</bibl>, <bibl><abbr>AH</abbr> 50 Nr. 21, 72 (1, 2, 4-8)</bibl>.</note>
							<msItem>
								<locus from="160r">160r</locus>
							<incipit rend="dots-after">Christe du bist das liecht und ouch der tag vor dem sich nieman verbergen mag</incipit>
								<note>gereimte Übersetzung von <bibl><abbr>AH</abbr> 51 Nr. 22</bibl>. Fortsetzung <locus from="73r">73r</locus>.</note>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="161r" to="170r">161r-170r</locus>
							<title>Epistel- und Evangelienperikopen.</title>
							<note>Deutsch. Am Anfang und am Schluss fehlt je ein Blatt. 13. Sonntag nach Trinitas - Samstag der Quatemberwoche nach Exaltacio crucis.</note>
							<incipit rend="dots-after">// erfür und ze gleicher weiß ein Levit <supplied><bibl>Lc 10,32</bibl></supplied></incipit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="170v">170v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="chart">
								<support>Papier. Wasserzeichen: <watermark>Buchstabe P</watermark>, ähnlich <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi> <ref type="crossRef">IX 587</ref></bibl> (<date>1485-1487</date>) und weitere Formen.</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount" n="171">171 Blätter</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="11 x 15 cm">11 x 15 cm</measure>
								</extent>
								<foliation>Alte Foliierung in arabischen und römischen Zahlen <locus from="85r" to="102r">85r-102r</locus>: l-xvii; neuere Foliierung: I. 1-170.</foliation>
								<collation>(VII-1)<locus from="12v" rend="sup">12</locus> + 8 VI<locus from="108v" rend="sup">108</locus> + 2 VII<locus from="136v" rend="sup">136</locus> + 2 VI<locus from="160v" rend="sup">160</locus> + (VI-2)<locus from="170v" rend="sup">170</locus>, vor Bl. <locus from="V1r">I</locus> ist ein Blatt herausgeschnitten, in der letzten Lage fehlt das äusserste Doppelblatt, Textverlust. Die Lage Bl. <locus from="73r" to="84v">73-84</locus> ist verbunden. <catchwords>Reklamanten</catchwords>.</collation>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout writtenLines="21 28">Schriftraum mit Stiftlinien begrenzt, Schriftraum <measure type="written">10-11,5 x 6,5-7,5</measure>, 21-28 Zeilen.</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="2">
							<summary>Jüngere gotische Kursive von 2 Händen:</summary>
							<handNote script="cursiva">
								<p>Hand 1 (<locus from="1r" to="2v">1r-2v</locus>),</p>
							</handNote>
							<handNote script="cursiva">
								<p>Hand 2 (<persName role="scribe">Wendelin Fräger</persName>; <locus from="2v" to="170r">2v-170r</locus>).</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote>Rubriziert, 1-4zeilige rote Lombarden, <locus from="85r">85r</locus> blaue Lombarde.</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Vereinzelte Korrekturen von der Haupthand.</additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1400" notAfter="1599">
								<p><locus from="Vorderseite">Kopertband</locus>, <date>15./16. Jh.</date> Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> Papierschild mit Signatur <quote>536</quote>.</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin>
							<p><locus from="2v">2v</locus> ist von der ersten Hand das Datum <date>26. März 1480</date> eingetragen, <locus from="69r">69r</locus> nennt sich der Hauptschreiber <persName role="scribe">Wendelin Fräger</persName>. Dominikanisch, nach den Responsorien des Totenofficiums.</p>
						</origin>
						<provenance>
							<p>Auf dem vorderen Umschlag <unclear>Kaufpreis</unclear> <quote>50.-</quote>. Keine Besitzvermerke und Stempel.</p>
						</provenance>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl><persName>Bretscher-Gisiger Charlotte / Gamper Rudolf</persName>, Katalog der mittelalterlichen Handschriften der Klöster Muri und Hermetschwil, Dietikon-Zürich <date>2005</date>, S. 359-360.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
