Schaffhausen, Stadtbibliothek, Gen. 15
Gamper Rudolf, Katalog der mittelalterlichen Handschriften der Stadtbibliothek Schaffhausen, Dietikon-Zürich 1998, S. 105-106.
Manuscript title: Jahrzeitbuch der Franziskaner in Schaffhausen
Place of origin: Schaffhausen
Date of origin: 15. Jh.
Support: Pergament
Extent:
39 Blätter
Format: 36 x 24,5
Foliation: Neuere Paginierung I-IV. 1-78.
Page layout:
Tintenliniierung. Schriftraum ca. 27 x 14.
Writing and hands:
Anlage in roter Textura und Textualis und in schwarzer Kursive. Fortsetzung
Additions: Korrekturen und Ergänzungen von verschiedenen Händen. Spiegelblatt vorn und S. 76: Federproben.
Binding:
Halbledereinband 1936 unter Verwendung der alten Teile des 15. Jhs. Rückdeckel alt, Vorderdeckel neu. Altes Rückenleder mit Streicheisenlinien und Einzelstempeln. 2 neue, nach vorn greifende Langriemenschliessen. Vorsatzblätter (I /II, 77 /78) neu, Papier. Altes Vorsatzblatt (III /IV). Der gebrochene alte Vorderdeckel und zwei Pergamentfragmente (Lektionar, 11. Jh., und Jahrzeitbuch, 15. Jh., mit aufgeklebtem beschriftetem Papierstück, 15. Jh.) sind in Gen. 108 erhalten. Im Deckel Leimabdrucke der Tabula electorum, die auf das neue Vorsatzblatt geklebt ist (s. Inhalt).
Contents:
- Spiegel vorn: Tabula electorum aus der ersten Hälfte des 15. Jhs. R. Frauenfelder, Eine Tabula electorum der oberdeutschen Franziskanerprovinz, in: ZSKG 59 (1965), S. 330-332 und 60 (1966), S. 195 mit Abb. Von der Rückseite sind auf dem alten, bei der Restaurierung entfernten Vorderdeckel (s. Einband) Leimabdrucke von 17 weiteren, nicht edierten Zeilen der Tabula electorum erkennbar.
- S. I Stempel der Stadtbibliothek, sonst leer.
- S. II leer.
- S. III Testament des Gebhard Dimly von Pfullendorf, Bürger in Überlingen, kurz vor oder nach Ostern (13. April) 1438 (Fragment).
- S. IV Schreiben zu den Feiern pro dedicatione und pro patronis. Datiert 1493 und 1497, letztere von M. Pf. de Ratisbona, lector unterzeichnet.
- S. 1-72 Jahrzeitbuch der Franziskaner in Schaffhausen. MGH N Bd. 1, S. 502-511 (Teiledition). Ein vollständiges Orts- und Personenenregister in Maschinenschrift von R. Frauenfelder, 1970, ist als Gen. 15a aufgestellt.
- S. 73 Notiz über die Jahrzeitstiftung der Gräfin Agnes von Habsburg, 1420 (vgl. MGH N Bd. 1, S. 504, Anm. 3) und Item wir sont ewenklich ain ambulen all nacht brennen von dem … Rest ausradiert.
- S. 74 leer.
- S. 75 Notizen über Jahrzeiten mit Vigil.
- S. 76 Orationen. Darunter: Marienklage. 1478. O fliessender brunne der ewikait, wie bist du nun versygen … Frater Rudolffus Adolessens 1478 uf sant Anna tag, der was uf den sunnen tag [26. Juli]. Got helf mir. Amen. Boos, Verzeichnis, S. 71; erwähnt in: R. Bergmann, Katalog der deutschsprachigen geistlichen Spiele und Marienklagen des Mittelalters, München 1986, S. 486; Verfasserlexikon 26 (1987), Sp. 1269ff., Art. O du uzvliezender brunne (G. Kornrumpf ), Version A.
- S. 77-78 leer.
- Spiegel hinten : Notiz über die Jahrzeit von Hans und Anna Hün eingeklebt (vgl. den Eintrag zum 8. Dez.).
Origin of the manuscript: Schaffhauser Franziskanerkloster aufgrund des Inhalts: Spiegel vorn, kopfstehend, oben: 1463 Frater (fratres?) etiam p … (?), ich geb o lida [we]nn hast an end; in der Mitte: 1462 in occtava visitationis Marie do schrab ich R. Jungling dz nach der metti: rich got rich, es ist fast zit, rich etc. o lida wenn hast an end; darunter: Frater Conradus Acker (?), 1486; unten, Rand beschnitten .1.4.7.[...] Frater Ludvicus Mo … (?) de Linda. (?) non bibit vinum nisi sit valde bonum [e]t est optimus socius. Leg ich trost … (?), 1479. S. III Magister Johannes Ermatinger, amicus ordinis. Item der kerr [Keller] ward angefangen commemoratio sancti Paly appostoli 1479 (vgl. Frauenfelder, Kunstdenkmäler, Bd. 1, S. 169), Frater Johannes Tuchttlinger, gardionus, frater R. Jungling, ordinis minorum fratrum. Johannes Tuchtlinger war 1482 bis vor 1488 Guardian in Schaffhausen.
Acquisition of the manuscript:
S. 1 Bibliothecae civicae Scaphus., 17. Jh. Müller, Catalogus, 218r 10. Calendarium ecclesiasticum. (Saec. XV.) Fol. Pergam.
Bibliography:
- Boos, Handschriften, S. 71;
- vgl. die Einleitung, oben S. 27.